Belka nawigacyjna
 
Maksymalizuj
Minimalizuj
 
Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy
Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy
OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO

Ocena ryzyka zawodowego - Artykuły

METODY OCENY I SZACOWANIA RYZYKA ZAWODOWEGO


 

 

 

Hałas na stanowiskach obsługi infolinii - ocena narażenia oraz sposoby ograniczania
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2011 str. 22-25

Mgr Inż. Bożena Smagowska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W ostatnich latach wzrasta liczba nowych stanowisk pracy, m.in. obsługi infolinii – miejsc pracy, na których występują poważne, szkodliwe i uciążliwe czynniki środowiska pracy, m.in. hałas. W artykule przedstawiono wyniki pomiarów i oceny hałasu na stanowiskach pracy pracowników infolinii oraz podano zalecenia do jego ograniczenia. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdza się, że hałas na stanowiskach obsługi infolinii (podczas stosowania przez operatorów telefonicznych słuchawek nagłownych) może stanowić czynnik szkodliwy (powodujących ryzyko uszkodzenia słuchu) i czynnik uciążliwy utrudniający wykonywanie pracy i powodujący pozasłuchowe niekorzystne zmiany zdrowotne.



Ocena ryzyka zawodowego w aspekcie stresu cieplnego w pomieszczeniach zamkniętych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2011 str. 7-10

Dr Inż. Anna Bogdan Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule zaprezentowano metodę oceny ryzyka zawodowego w pomieszczeniach zamkniętych, która dotyczy zarówno możliwości wystąpienia obciążenia cieplnego w środowisku gorącym, jak i dyskomfortu termicznego w środowisku umiarkowanym, w rozumieniu PN-EN ISO 15265:2005. Norma ta może być stosowana w każdym środowisku pracy, w którym parametry powietrza, metabolizm pracowników lub izolacyjność cieplna ich odzieży mają stałe lub zmienne w czasie wartości.



Ocena ryzyka zawodowego wynikającego z zagrożeń psychospołecznych w działach obsługi klienta
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2011 str. 5-9

Mgr Lidia Cukrowska Starszy Inspektor Ds. Bhp

Ocena ryzyka zawodowego umożliwia podjęcie odpowiednich przedsięwzięć w celu zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy we wszystkich jej aspektach. Stanowisko pracownika działu obsługi klienta uważane jest za bardzo stresujące. W mikroprzedsiębiorstwach, stanowiących 94,7% liczby wszystkich podmiotów zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), wytwarzających ok. 29,8% PKB przedsiębiorstw i zatrudniających prawie 39% pracujących problem ten jest traktowany marginalnie.



Pola elektromagnetyczne przy urządzeniach do magnetoterapii - ocena ryzyka zawodowego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2008 str. 21-25

Dr Inż. Jolanta Karpowicz, Dr Inż. Krzysztof Gryz, Mgr Inż. Patryk Zradziński Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Pola magnetyczne o małych częstotliwościach wykorzystywane są do zabiegów fizykoterapeutycznych. Typowym źródłem pola w urządzeniach do magnetoterapii są aplikatury szpulowe. W artykule zaprezentowano charakterystykę ekspozycji na pole elektromagnetyczne u fizykoterapeutów obsługujących urządzenia do magnetoterapii oraz zasady oceny ryzyka zawodowego, wynikającego z tej ekspozycji.


Pola elektromagnetyczne przy urządzeniach elektrochirurgicznych - ocena ryzyka zawodowego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2008 str. 16-21

Dr Inż. Krzysztof Gryz, Dr Inż. Jolanta Karpowicz, Mgr Inż. Patryk Zradziński Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W urządzeniach elektrochirurgicznych elektrody i zasilające je kable są źródłem ekspozycji personelu medycznego na silne pola elektryczne o częstotliwości z zakresu od 300 kHz do kilku MHz. Poziom ekspozycji pracowników i ocena ryzyka zawodowego mogą być oceniane na podstawie pomiarów pola elektromagnetycznego i prądu indukowanego oraz kryteriów podanych w normach i przepisach krajowych, a w przypadku ich braku, w dokumentach międzynarodowych (dyrektywa 2004/40/WE, norma IEEE). Pomiary prądu indukowanego mogą być pomocne w ocenie ekspozycji i ryzyka zawodowego pracowników na pole elektromagnetyczne, zastępując w wielu przypadkach skomplikowane obliczenia numeryczne współczynnika SAR lub gęstości prądu indukowanego, charakteryzujących skutki ekspozycji wewnątrz ciała pracownika.


Czynniki biologiczne w środowisku pracy - ocena ryzyka zawodowego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 2/2008 str. 6-9

Dr Lidia Zapór, Mgr Małgorzata Gołofit-Szymczak Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

"Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. nr 81/2005, poz. 716) ocena ryzyka na czynniki biologiczne powinna być przeprowadzona na podstawie wszelkich dostępnych informacji o czynniku biologicznym z uwzględnieniem grupy zagrożenia występujących czynników biologicznych, według skali 2-4, rodzaju wykonywanych przez pracownika czynności, czasu i stopnia spodziewanego narażenia, potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego, choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy


Listy kontrolne do analizy stanu bezpieczeństwa w indywidualnych gospodarstwach wiejskich
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 2/2008 str. 17-21

Mgr Inż. Mariusz Dąbrowski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono kilka przykładów list kontrolnych opracowanych dla potrzeb oceny bezpieczeństwa pracy w rolnictwie. Omówiono ich zastosowanie, ograniczenia i zalety. Zaprezentowano także cele i założenia przyjęte przy opracowaniu nowych list kontrolnych przeznaczonych dla rolników indywidualnych do samokontroli w ich gospodarstwach oraz plany dotyczące rozpowszechnienia tych list w Polsce.


OCRA - metoda oceny ryzyka związanego z pracą powtarzalną
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2007 str. 28-31

Dr Hab. Inż. Danuta Roman-Liu Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule opisano metodę oceny ryzyka mięśniowo-szkieletowych dolegliwości kończyn górnych będących wynikiem pracy powtarzalnej. Metoda OCRA (Occupational Repetitive Action) jest zawarta normie EN 1005-5 zatwierdzonej w 2007 roku.


Ocena obciążenia termicznego pracowników za pomocą wskaźnika WBGT - aspekty praktyczne
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2006 str. 16-20

Dr Hab. Med. Iwona Sudoł-Szopińska, Mgr Inż. Andrzej Sobolewski, Mgr Inż. Anna Chojnacka Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Podstawą oceny ryzyka w mikroklimacie gorącym jest norma PN-EN 27243:2005: Środowiska gorące. Wyznaczanie obciążenia termicznego działającego na człowieka podczas pracy, oparte na wskaźniku WBGT. Prawidłowo przeprowadzona ocena obciążenia termicznego pracownika, opierająca się na postanowieniach tej normy, obejmuje trzy etapy. Etap pierwszy stanowi ogólna ocena warunków pracy, dokonywana na podstawie analizy warunków termicznych środowiska pracy i stopnia jej intensywności, wywiadu z pracownikiem służby bhp i pracownikami, a także pomiaru parametrów mikroklimatu tego środowiska. Etap drugi obejmuje określenie, ewentualnie pomiar wydatku energetycznego i izolacyjności cieplnej odzieży ochronnej oraz obliczenie wskaźnika WBGT. W trzecim etapie wartość obliczonego wskaźnika WBGT jest porównywana z wartościami odniesienia (tzn. dopuszczalnymi) WBGT. W artykule omówiono metodę pomiaru wskaźnika stresu termicznego WBGT na przykładzie pracy piekarza podczas zmiany roboczej oraz przedstawiono aparaturę badawczą, i wszystkie parametry, które należy uwzględnić dokonując oceny ryzyka związanego z pracą w mikroklimacie gorącym.



Pomiar i ocena drgań mechanicznych w środowisku pracy według nowych przepisów prawnych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2006 str. 24-26

Dr Inż. Piotr Kowalski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule omówiono zastosowanie nowych przepisów dotyczących pomiarów i oceny drgań mechanicznych na stanowiskach pracy. Odniesiono je do przepisów obowiązujących przed wdrożeniem przez Polskę dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/44/WE w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa, dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (drganiami mechanicznymi).


Szacowanie ryzyka zawodowego i ryzyka zdrowotnego związanego z działaniem miejscowych drgań mechanicznych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 6/2006 str. 8-10

Dr Hab.Med. Barbara Harazin Śląska Akademia Medyczna Katowice

W artykule przedstawiono trzy rodzaje oceny ryzyka: ocenę zawodowego ryzyka opartego na wartościach NDN ocenę ryzyka zdrowotnego opartego na modelu matematycznym, a także ocenę ryzyka zdrowotnego weryfikowanego badaniami medycznymi.


Ocena ekspozycji na pola elektromagnetyczne wytwarzane przez zgrzewarki dielektryczne - analiza porównawcza wymagań zawartych w przepisach krajowych i dyrektywie 2004/40/WE
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2006 str. 26-30

Dr Inż. Krzysztof Gryz, Dr Inż. Jolanta Karpowicz, Mgr Inż. Marcin Molenda, Mgr Inż. Patryk Zradziński Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

"Na podstawie wyników pomiarów oraz obliczeń numerycznych pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez zgrzewarek dielektrycznych przedstawiono analizę porównawczą różnych zasad ograniczania i oceny ekspozycji pracowników, według wymagań aktualnych krajowych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dyrektywy 2004/40/WE. Wykazano, że w przypadku uwzględnienia realistycznej charakterystyki zmienności pól elektromagnetycznych oddziałujących na pracowników w czasie ekspozycji oraz w przestrzeni stanowiska pracy odmienne zasady ograniczania i oceny ekspozycji dają porównywalne wyniki. Uzyskana zgodność wyników pomiarów i symulacji numerycznych z zastosowaniem różnych metod numerycznych i uproszczonego modelu geometrycznego zgrzewarki dowodzi praktycznej przydatności tych metod do oceny ekspozycji pracowników na pola elektromagnetyczne z zakresu średniej częstotliwości."


Poligrafia i kserografia - rozwój, technologie, zagrożenia
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2006 str. 12-15

Mgr Ivan Makhniashvili, Mgr Joanna Kowalska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Poligrafia to jedna z największych gałęzi przemysłu lekkiego. Sporą jej część stanowi drukowanie gazet i czasopism z zastosowaniem czterech technik: druku wypukłego, offsetowego, wklęsłodruku oraz sitodruku. Najbardziej popularny jest druk offsetowy. Wśród krajowych zakładów poligraficznych i punktów kserograficznych prawie 56% stanowią mikroprzedsiębiorstwa zatrudniające mniej niżej 10 pracowników. W artykule omówiono zagrożenia związane z takimi czynnikami szkodliwymi, jak: substancje chemiczne, pyły, hałas i drgania mechaniczne, mikroklimat, promieniowanie (podczerwone, nadfioletowe, laserowe, magnetyczne, elektromagnetyczne), czynniki mechaniczne, które mogą występować na stanowiskach pracy w zakładach poligraficznych i kserograficznych.


Produkcja okuć budowlanych i galanterii metalowej - analiza zagrożeń
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2005 str. 12-14

Dr Ewa Gawęda, Mgr Inż. Dorota Kondej Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące szkodliwych czynników środowiska pracy występujących przy produkcji różnego rodzaju okuć budowlanych i meblowych oraz galanterii metalowej. Scharakteryzowano zakłady produkujące akcesoria metalowe oraz asortyment wytwarzanych wyrobów. Opisano etapy procesu produkcyjnego. Przedstawiono zagrożenia czynnikami chemicznymi i fizycznymi oraz możliwe skutki zdrowotne


System interaktywnej oceny ryzyka zawodowego IRYS - porażenie prądem elektrycznym (2)
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2005 str. 6-9

Mgr Inż. Andrzej Biernacki, Mgr Inż. Huber Karski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

System oceny ryzyka zawodowego IRYS, udostępniony na stronach internetowych Instytutu, jest prezentowany w cyklu artykułów. W tym artykule autorzy przedstawiają moduł systemu, wspomagający przeprowadzanie oceny ryzyka zawodowego związanego z porażeniem prądem elektrycznym wysokiego napięcia.



Ocena ryzyka zawodowego - narażenie na czynniki chemiczne (1)
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2005 str. 27-31

Dr Małgorzata Pośniak Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono zaproponowane przez Advisory Committee on Safety, Hygiene and Health Protection at Work of European Commission Employment and Social Affairs zasady oceny ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na czynniki chemiczne w środowisku pracy, dla których nie ma ustalonych wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń. Podstawą tej oceny są zagrożenia dla zdrowia powodowane przez czynniki chemiczne, ich zdolność przedostawania się do powietrza na stanowiskach pracy oraz używana ilość.



Czynniki biologiczne w środowisku pracy - nowe przepisy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2005 str. 32-33

Dr Lidia Zapór Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono nowe obowiązujące rozporządzenie ministra zdrowia wdrażające do prawa polskiego postanowienia Dyrektywy 2000/54/WE w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy.


Ocena emisji hałasu maszyn na podstawie poziomów ciśnienia akustycznego emisji
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2005 str. 6-9

Dr Inż. Dariusz Pleban Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Zgodnie z dyrektywą europejską 98/37/EC dotyczącą maszyn poziomy ciśnienia akustycznego emisji powinny być uwzględnione podczas oceny akustycznej maszyny. Metody wyznaczania tych poziomów są określone w serii norm europejskich EN ISO 11200. W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych dotyczących wyznaczania poziomów ciśnienia akustycznego emisji hałasu maszyn.


Ocena ryzyka zawodowego pracowników narażonych na drgania miejscowe i ogólne jednocześnie - propozycja metody
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2004 str. 19-21

Dr Inż. Piotr Kowalski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono propozycję metody oceny narażenia pracowników na drgania miejscowe i ogólne oddziałujące jednocześnie. Metodę opracowano na podstawie wyników badań przeprowadzonych w warunkach rzeczywistych. Wyniki badań na wybranych stanowiskach pracy pokazały, że narażenie na drgania miejscowe i ogólne jest porównywalne. Prawidłowa ocena ryzyka zawodowego ze względu na drgania mechaniczne wymaga m.in. uwzględnienia łącznego narażenia pracowników na oba rodzaje drgań.


Ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas na stanowiskach pracy w odlewniach żeliwa
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2004 str. 33-36

Dr Inż Witold Mikulski, Mgr. Inż. Bożena Smagowska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

"W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy - Państwowym Instytucie Badawczym przeprowadzono badania i ocenę ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas w odlewniach żeliwa. Badaniami objęto pięć zakładów o wielkości produkcji od 1 do 14 tys. ton wyrobów rocznie i o różnym rodzaju wytwarzanego żeliwa. Badano hałas, w tym hałas infradźwiękowy, na stanowiskach pracy bezpośrednio związanych z produkcją wyrobów żeliwa, badaniami objęto łącznie siedemnaście typów stanowisk pracy. Stwierdzono przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu na trzynastu, a hałasu infradźwiękowego na pięciu typach stanowisk pracy."


Ryzyko zawodowe związane z narażeniem na hałas na stanowiskach pracy przy młotach kuźniczych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2003 str. 24-26

Mgr. Inż.. Anna Wawrzeńczyk-Zdżyłowska Zakład Mechaniczny Hts W Krakowie

Przedmiotem artykułu jest ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas na stanowiskach pracy przy młotach kuźniczych w kuźni zakładu mechanicznego. W konkluzji stwierdzono, że ryzyko zawodowe na tym stanowisku jest nieakceptowane i zalecono stosowanie odpowiednich ochronników słuchu.


Kadm i jego związki w środowisku pracy - zagrożenia, ocena ryzyka zawodowego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2003 str. 17-19

Dr Ewa Gawęda Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

"W artykule podano podstawowe informacje na temat właściwości fizykochemicznych, stosowania, toksycznoúci, wartości normatywów higienicznych kadmu i jego związków. Omówiono znormalizowane metody oznaczania kadmu w powietrzu na stanowiskach pracy i przedstawiono nowo opracowaną metodę oznaczania kadmu i jego związków z zastosowaniem absorpcyjnej spektrometrii atomowej z kuwetą grafitową. Rozważono problemy związane z oceną narażenia zawodowego w odniesieniu do kadmu i jego związków."


Ocena zawodowej ekspozycji na drgania mechaniczne w Polsce
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 6/2003 str. 21-24

Dr Inż. Jolanta Koton Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

"Zawodowa ekspozycja na drgania mechaniczne, zaliczane do szkodliwych czynników fizycznych środowiska pracy, może powodować niekorzystne zmiany w zdrowiu pracowników. W celu oceny stopnia narażenia pracowników na ten czynnik, konieczne są pomiary drgań mechanicznych na stanowiskach pracy i, jeśli jest to uzasadnione, ograniczanie występującego zagrożenia. W artykule porównano, stosowane w Polsce i w Krajach Członkowskich Unii Europejskiej, zasady pomiarów i oceny zawodowej ekspozycji na drgania oraz uregulowania prawne dotyczące wartości dopuszczalnych drgań, ustalonych ze względu na ochronę zdrowia i bezpieczeństwo pracowników."


Monotonia jako czynnik obciążenia podczas pracy - ocena ryzyka zawodowego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2003 str. 13-16

Dr Hab. Maria Konarska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Monotonia definiowana jako powolnie rozwijający się stan zredukowanej aktywności, jest jednym z uciążliwych czynników pracy. Głównymi przyczynami powstawania monotonii, obok bezczynności jest długotrwałe wykonywanie czynności jednostajnych (tzw. czynności powtarzalne). Skutkami monotonii jest niedociążenie emocjonalne (zmniejszenie sprawności, zmęczenie, zwiększenie ilości popełnianych błędów) oraz dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego, wynikające z wykonywania czynności jednostajnych. W artykule zamieszczono proste metody analizy i oceny poziomu monotonii w pracy.


Nowe kryteria oceny zagrożenia nielaserowym promieniowaniem optycznym
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2003 str. 21-24

Dr Inż. Agnieszka Wolska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Przepisy w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które wejdą w życie w dniu 19 czerwca 200ł r. nakładają obowiązek dokonywania oceny zagrożenia nielaserowym promieniowaniem optycznym w środowisku pracy według nowych kryteriów. Artykuł przedstawia te kryteria oraz różnice między obowiązującymi dotychczas a nowymi, a także wyjaśnia pewne aspekty, które mogą wyniknąć z błędnej interpretacji nowych kryteriów.


Ocena zagrożenia promieniowaniem nadfioletowym na wybranych stanowiskach pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 12/2002 str. 9-12

Dr Inż. Agnieszka Wolska, Mgr. Inż. Andrzej Pawlak Centralny Instytut Ochrony Pracy- Państwowy Instytut Badawczy

Wartykule przedstawiono naturalne oraz sztuczne źródła promieniowania nadfioletowego oraz omówiono skutki biologiczne jakie ono wywołuje w organizmie człowieka (skóra i oczy). Podano aktualnie obowiązujące najwyższe dopuszczalne wartości skuteczne napromienienia erytemalnego i koniunktywalnego. Następnie przedstawiono wyniki pomiarów promieniowania nadfioletowego na różnych stanowiskach pracy, gdzie występuje intensywne promieniowanie nadfioletowe ze szczególnym uwzględnieniem stanowisk spawalniczych oraz dokonano oceny zagrożenia pracowników tym promieniowaniem.


Pomiary i ocena ekspozycji na hałas ultradźwiękowy na stanowiskach pracy w świetle nowych przepisów prawnych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2002 str. 20-24

Dr Inż. Jolanta Koton, Dr Inż. Piotr Kowalski Centralny Instytut Ochrony Pracy

"Zawodowa ekspozycja na hałas ultradźwiękowy, zaliczany do szkodliwych czynników fizycznych środowiska pracy, może powodować niekorzystne zmiany w zdrowiu pracowników. W celu oceny stopnia narażenia pracowników na ten czynnik i określenia związanego z nim ryzyka zawodowego, konieczne są pomiary hałasu ultradźwiękowego na stanowiskach pracy i, jeśli jest to uzasadnione, ograniczanie występującego zagrożenia. W artykule przedstawiono nowe zasady pomiarów hałasu ultradźwiękowego dostosowane do znowelizowanych w 2001 r. przepisów prawnych dotyczących najwyższych dopuszczalnych natężeń (NDN) omawianego czynnika."


Ocena ryzyka zawodowego wynikającego z narażenia na hałas w świetle przepisów europejskich i krajowych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2002 str. 2-4

Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy

W artykule przedstawiono zasady i przykłady oszacowania ryzyka zawodowego wynikającego z narażenia na hałas.


Ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas na niestacjonarnych stanowiskach pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2002 str. 7-9

Dr Inż. Anna Kaczmarska, Mgr. Inż. Witold Mikulski, Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy

W warunkach przemysłowych na niestacjonarnych stanowiskach pracy narażenie na hałas zmienia się w cyklu rocznym i dlatego standardowe metody oceny narażenia (odniesienie do dnia lub tygodnia) nie pozwalają oszacować ryzyka zawodowego. W artykule podjęto próbę oszacowania ryzyka zawodowego narażenia na hałas słyszalny i infradźwiękowy w odniesieniu do roku, na przykładzie pracownika remontowego w elektrowni węglowej.


Przykłady oceny szkodliwości procesu technologicznego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2002 str. 21-22

Dr Inż. Leszek Pietrzak Centralny Instytut Ochrony Pracy

W artykule przedstawiono sposób oceny szkodliwości procesu technologicznego na podstawie oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy. Pokazano wyniki przykładowej oceny ryzyka zawodowego na jednym ze stanowisk w procesie hutniczym wielkopiecowym oraz wyniki oceny szkodliwości tego procesu i warunki jego stosowania w danym przedsiębiorstwie.


Listy kontrolne jako narzędzia do oceny warunków pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 2/2001 str. 7-9

Dr Hab.. Maria Konarska Centralny Instytut Ochrony Pracy

Dyrektywa Rady z 12 czerwca 1989 r. o wprowadzeniu środków w celu zwiększenia bezpieczeństwa i poprawy zdrowia pracowników podczas pracy (89/391/EWG) zobowiązuje do wprowadzania wymagań bhp na poziomie minimalnym, jednak na wystarczająco wysokim, aby zapewnić bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników. W myśl tej dyrektywy, odpowiedzialność za warunki pracy ponoszą pracodawcy, których obowiązkiem jest zapewnić pracownikom bezpieczeństwo i ochronę ich zdrowia w każdym aspekcie związanym z pracą, przez zapobieganie ryzyku zawodowemu, informowanie, organizowanie szkoleń oraz zapewnienie koniecznych środków i właściwej organizacji. „Możliwie największa odpowiedzialność" za własne bezpieczeństwo i zdrowie spoczywa również na pracownikach, zgodnie z zakresem ich przeszkolenia i otrzymanymi od pracodawcy instrukcjami. Wdrożeniem dyrektywy w Polsce są postanowienia rozdziału 10 Kodeksu pracy i rozporządzenia wydawane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. W świetle tych postanowień pracodawca powinien przeprowadzać ocenę ryzyka na każdym stanowisku pracy i współdziałać z pracownikami w tworzeniu warunków pracy zgodnych z wymaganiami bezpieczeństwa i ergonomii. Jedną z konsekwencji tak nakreślonej strategii realizacji dyrektyw jest duże zapotrzebowanie na narzędzia oceny warunków pracy, i to o bardzo różnym poziomie profesjonalności, zarówno dla przeszkolonych pracowników służb bhp, jak i takich narzędzi, które pozwalałyby na ocenę bezpieczeństwa i ergonomii pracy osobom posiadającym niewielką wiedzę z tego zakresu. Najlepszymi i najbardziej polecanymi narzędziami oceny warunków pracy są programy komputerowe, zawierające odpowiednią wiedzę specjalistyczną i metody kwalifikacji wpisywanych danych. Przykładem takiego programu może być STER - komputerowy system rejestracji zagrożeń i oceny ryzyka zawodowego opracowany przez zespół ekspertów z CIOP. W małych firmach, w których obowiązek oceny i optymalizacji warunków pracy musi zapewnić sam pracodawca, a zastosowanie specjalistycznego oprogramowania nie jest możliwe ze względu na brak sprzętu informatycznego, czy kwalifikacji pracodawcy, do analizy i oceny warunków pracy mogą służyć listy kontrolne - narzędzie na tyle proste, aby mogły się nimi posłużyć osoby nie posiadające specjalistycznego sprzętu i dużej wiedzy z dziedziny bezpieczeństwa i ergonomii. Listy kontrolne, stosowane od lat w praktyce eksperckiej, mogą okazać się optymalnym narzędziem oceny warunków pracy, możliwym do szerokiego zastosowania w małych firmach. (...)


Metoda oznaczania berylu do oceny narażenia zawodowego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2001 str. 22-24

Dr Ewa Gawęda, Mgr. Maria Madej Centralny Instytut Ochrony Pracy

W niniejszym artykule przedstawiono metody oznaczania berylu w powietrzu na stanowiskach pracy w aspekcie obowiązujących normatywów higienicznych. W Polsce wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla berylu i jego związków (w przeliczeniu na Be) wynosi 0,001 mg/m3, a wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (NDSCh)- 0,003 mg/m3. Podstawę pierwszej z przedstawionych metod stanowi metoda według NIOSH, z zastosowaniem techniki absorpcyjnej spektrometrii atomowej (ASA) z płomieniem podtlenek azotu-acetylen. Czułość tej metody jest jednak stosunkowo mała. Najmniejsze stężenie berylu, jakie można oznaczyć stosując metodę wg NIOSH, wynosi 0,3 µg/ml, co dla próbki powietrza o objętości 5001 odpowiada stężeniu 0,0006 mg/m3, a 10001 - 0,0003 mg/m3. Przeprowadzone badania doświadczalne miały na celu sprawdzenie, czy metodą płomieniową ASA można oznaczać stężenia berylu przynajmniej od poziomu 1/4 wartości NDS. Pomiary absorbancji wykonywano za pomocą spektrometru absorpcji atomowej wyposażonego w: lampę z katodą wnękową do oznaczania berylu, komputer, kompresor powietrza (stały przepływ powietrza 4,5 l/min). (...)


Kultura bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie - nowe spojrzenie na zagadnienia bezpieczeństwa pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2000 str. 17-20

Mgr Małgorzata Milczarek Centralny Instytut Ochrony Pracy

Koncepcja kultury bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie pojawiła się w literaturze przed kilku laty. Jednakże jej początki sięgają lat 20. naszego stulecia, kiedy to zauważono, iż zakład pracy jest organizacją społeczną, która wykształca własne normy, wartości, sposoby postępowania. We wczesnych latach 80., zaczęto badać przedsiębiorstwa, traktując je jako organizacje posiadające własną, specyficzną dla siebie kulturę. W raporcie sporządzonym przez komisję specjalnie powołaną po katastrofie w Czarnobylu (1986) odniesiono się właśnie do koncepcji kultury organizacyjnej. W dokumencie tym, jak podają Cox i Flin, po raz pierwszy użyto określenia kultura bezpieczeństwa. Jako podstawową przyczynę wystąpienia tej, a także następnych wielkich katastrof (wybuch na platformie olejowej Piper Alpha na Morzu Północnym, katastrofa kolejowa Clapham Junction w Londynie) podawano niską kulturę bezpieczeństwa w tych zakładach. Od tego momentu termin ten coraz częściej pojawia się w opracowaniach dotyczących zagadnień bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwach. W Health & Safety Executive (HSE), angielskim instytucie zajmującym się problematyką bezpieczeństwa pracy przyjęto, iż kultura bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie jest „wynikiem indywidualnych i grupowych wartości, postaw, postrzegania, kompetencji i wzorów zachowań oraz stylu i jakości zarządzania bezpieczeństwem w tej organizacji". Przedsiębiorstwo, które ma wysoką kulturę bezpieczeństwa charakteryzuje „komunikacja oparta na wzajemnym zaufaniu, dzielone postrzeganie ważności bezpieczeństwa oraz zaufanie w skuteczność środków prewencyjnych. (...)


Ogólne zasady oceny szkodliwości procesów technologicznych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2000 str. 20-22

Dr Inż. Zofia Pawłowska, Dr Inż. Leszek Pietrzak Centralny Instytut Ochrony Pracy

Proces technologiczny stanowi zasadniczą część procesu produkcyjnego przedsiębiorstwa i może obejmować zmianę kształtów, właściwości fizykochemicznych, wyglądu zewnętrznego przetwarzanego materiału lub trwałą zmianę wzajemnego położenia poszczególnych części wchodzących w skład produkowanego wyrobu, czyli montaż podzespołów i wyrobów. Zmiany te mogą być dokonywane poprzez oddziaływanie narzędzi bądź na skutek wpływu energii w jakiejkolwiek postaci - na przykład energii elektrycznej, cieplnej, świetlnej itp. Stosowanie procesów technologicznych związane jest z zagrożeniami, powodującymi np.: - ryzyko indywidualne, wynikające z wpływu zagrożeń na poszczególnych członków ogółu społeczności związanej z procesem, - ryzyko zawodowe, związane z wykonywaną pracą, - ryzyko utraty mienia i strat ekonomicznych, - ryzyko środowiskowe, wynikające z wpływu na ziemię, powietrze, wodę, faunę i florę oraz dziedzictwo kulturowe. Szkodliwość procesu technologicznego jest pojęciem odnoszącym się do konsekwencji występujących w tym procesie zagrożeń dla zdrowia i życia pracowników. Zależy ona w ogólnym przypadku od: - liczby zagrożeń, których źródłem jest proces, - poziomu ryzyka zawodowego związanego z tymi zagrożeniami, - liczby osób ponoszących ryzyko zawodowe związane z tymi zagrożeniami. Określając stopień szkodliwości procesu technologicznego należy uwzględnić wszystkie przedstawione wcześniej czynniki. Przy analizie procesu szczególną uwagę należy zwrócić na te zagrożenia, z którymi związane jest ryzyko uznane za niedopuszczalne. O dopuszczeniu procesu do stosowania będzie decydowała bowiem możliwość ograniczenia ryzyka niedopuszczalnego do poziomu uznanego za akceptowalny. (...)


Ocena i ograniczanie ryzyka obsługi pras
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2000 str. 8-11

Mgr Inż. Stanisław Kowalewski Centralny Instytut Ochrony Pracy

Współczesna strategia systemowego kształtowania bezpiecznych warunków pracy przy obsłudze maszyn powinna być oparta na racjonalizacji ryzyka zawodowego. Dwa poprzednie artykuły poświęcono analizie ryzyka towarzyszącego obsłudze pras. Zidentyfikowano zagrożenia oraz przedstawiono metody szacowania ryzyka. Zaprezentowano „graf ryzyka" opracowany w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy dla maszyn do obróbki plastycznej, który umożliwił oszacowanie klas ryzyka dla głównych stref obsługi prasy mimośrodowej. Przedstawiono więc proces analizy ryzyka, który dostarczył danych do jego obiektywnej oceny (ewaluacji), pozwalającej odpowiedzieć na zasadnicze pytanie: czy osiągnięto poziom ryzyka tolerowalne-go? Zasadnicze dlatego, bowiem odpowiedź na nie decyduje w istocie o świadomym podjęciu lub zaniechaniu zadania produkcyjnego. Jeśli odpowiedź jest pozytywna, to taki stan rzeczy można zaakceptować i je wykonać. Jeśli zaś ocena jest negatywna, pozostaje albo rezygnacja z wykonania zadania, albo podjęcie działań naprawczych, zmniejszających ryzyko do poziomu tolerowalnego. Niniejszy artykuł wieńczy problematykę procesu oceniania ryzyka - kluczowego z punktu widzenia zarządzania bezpieczeństwem. Tylko wspomniano w nim, bardziej dla zilustrowania problemu oceny, o sposobach ograniczania poszczególnych elementów ryzyka poprzez zastosowanie środków ochronnych na co dzień używanych w tłocznictwie. Kolejny, ostatni już artykuł tej serii będzie w całości poświęcony metodom redukcji ryzyka obsługi pras. (...)


Ryzyko obsługi pras
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2000 str. 2-7

Mgr Inż. Stanisław Kowalewski Centralny Instytut Ochrony Pracy

Współczesna koncepcja kreowania bezpiecznego środowiska pracy polega na racjonalizacji ryzyka zawodowego, które pozostaje w zasadzie jedynym parametrem umożliwiającym kwantyfikowanie poziomu bezpieczeństwa. Jest przeto kluczem i nieodzownym narzędziem efektywnego zarządzania bezpieczeństwem pracy i dlatego warto, jak sądzę, przytoczyć kilka podstawowych pojęć związanych z ryzykiem. Ryzyko zawodowe jest definiowane jako możliwość ponoszenia strat w procesie pracy, czyli jest prawdopodobieństwem zaistnienia zdarzenia zagrażającego, powodującego określone szkody. Prawdopodobieństwo wystąpienia takiego zdarzenia jest związane z jednoczesnym wystąpieniem dysfunkcji struktury stanowiska pracy i ekspozycji na nią ludzi lub obiektów. W odniesieniu do maszyn produkcyjnych, a zwłaszcza do pras, najistotniejsze - zdecydowanie dominujące i decydujące o poziomie bezpieczeństwa - jest ryzyko wypadkowe (urazowe) stwarzane przez zagrożenia mechaniczne w strefie narzędziowej. Wynika to ze specyfiki pracy na prasach. Ryzyko zdrowotne związane z oddziaływaniem zagrożeń środowiskowych (hałas, zapylenie, oświetlenie itd.) jest dobrze rozpoznane i nie wynika ze szczególnego charakteru stanowisk pracy przy prasach. Ryzyko, jakie towarzyszy ludziom w różnych fazach użytkowania maszyn, mimo zastosowania środków bezpieczeństwa, jest tzw. ryzykiem resztkowym. Zarządzanie bezpieczeństwem pracy polega w istocie na świadomym podejmowaniu albo odrzucaniu tegoż właśnie ryzyka. Ryzyko resztkowe, rzecz jasna, powinno pozostawać na poziomie zredukowanym do świadomie akceptowanego i uzasadnionego minimum, którego wartość graniczną wyznacza ryzyko tolerowalne, tj. ryzyko, które zostało zaakceptowane w danych okolicznościach opartych na bieżących wartościach społecznych (aktualny stan wiedzy i techniki, koszty, organizacja bezpiecznych procesów pracy, wykształcenie, umiejętności, kultura, świadomość personelu i in.). Ryzyko tolerowalne to niezwykle ważne pojęcie, wyznacza bowiem poziom minimum, poniżej którego zejść nie można, lecz jednocześnie trudne do zastosowania, bo niejednoznaczne. Jest ono podstawą współczesnej strategii kształtowania bezpieczeństwa, które obecnie jest definiowane jako uwolnienie od nietolerowalnego ryzyka, a nie wyidealizowany stan absolutnego bezpieczeństwa z ryzykiem zredukowanym do zera. (...)



Psychospołeczne warunki pracy kontrolerów ruchu lotniczego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 2/2000 str. 2-6

Mgr Andrzej Najmiec Dr Maria Widerszal-Bazyl Centralny Instytut Ochrony Pracy

Psychologiczna analiza pracy kontrolerów ruchu lotniczego (Costa G., 992; Hopkin D., 1995) do głównych przyczyn stresu - poza dużą odpowiedzialnością, koniecznością szybkiego przetwarzania danych, poważnymi konsekwencjami błędów - zalicza czynniki organizacyjne i społeczne. W tym zakresie wymienia się najczęściej: niejednoznaczny zakres obowiązków, trudne relacje z przełożonymi, brak kontroli nad rozwojem pracy, niskie wynagrodzenie, krytyczną opinię publiczną. W celu sprawdzenia psychospołecznej specyfiki pracy polskich kontrolerów przeprowadzono badania, w których wzięło udział 27 osób (5 kobiet i 22 mężczyzn). Badani kontrolerzy byli przedstawicielami trzech rodzajów stanowisk pracy: kontroli obszaru (12 osób), kontroli zbliżania (9 osób) i kontroli lotniska (9 osób). Minimalny staż pracy badanych kontrolerów wynosił 2 lata, maksymalny - 26 lat. Średnia wieku - 37,5 lat. Aby zdiagnozować czynniki stresorodne, wynikające z psychospołecznych warunków pracy, przeprowadzono badania w zakresie wymagań, kontroli i wsparcia społecznego w pracy krl. Taki zestaw zmiennych wynika z modelu stresu Roberta Karaska (por. Widerszal-Bazyl, 1997), według którego nasilenie stresu jest wypadkową tych trzech dymensji. Wysokie nasilenie stresu występuje w sytuacjach, gdzie wymagania w pracy są duże, a jednocześnie brakuje możliwości wpływu na sytuację pracy oraz wsparcia społecznego. Do pomiaru tych właściwości pracy zastosowano kwestionariusze: 1. Skalę Wymagań w Pracy do pomiaru spostrzeganej wielkości wymagań i stopnia ich uciążliwości (autorstwa Marii Widerszal-Bazyl). 2. Skalę Kontroli w Pracy do pomiaru spostrzeganego zakresu kontroli oraz do badania, na ile dany zakres kontroli ułatwia, a na ile utrudnia pracę (autorstwa Marii Widerszal-Bazyl). 3. Skalę Wsparcia Społecznego w Pracy do pomiaru spostrzeganego wsparcia społecznego w środowisku pracy (autorstwa Romana Cieślaka). W artykule niniejszym przedstawione zostaną najważniejsze wyniki uzyskane w tych badaniach. (...)



Bezpieczeństwo i ochrona pracy w małych firmach
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/1999 str. 15-18

Mgr Marta Derlicka Centralny Instytut Ochrony Pracy

Bezpieczeństwo i ochrona zdrowia pracowników w małych zakładach pracy zależy przede wszystkim od pracodawców, którzy w swoim zakładzie decydują o wszystkim. Właściciele podejmują decyzje o poprawie warunków pracy, inicjują wszelkie działania w tym zakresie, ustalają zasady i metody mające służyć poprawie warunków. (Derlicka, 1992). Pracownicy na ogół godzą się na warunki stawiane przez pracodawcę, gdyż również dla nich najważniejszy jest zysk (wypłata i utrzymanie pracy). Nowy kodeks pracy, który obowiązuje od czerwca 1996 r., zwiększa szansę na poprawę tego stanu rzeczy. Określenie obowiązków wszystkich pracodawców (bez względu na formę własności), zobligowanie ich do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy jest ułatwieniem w egzekwowaniu wielu działań. Ale oprócz kontroli z zewnątrz potrzebna jest świadomość pracodawców o istnieniu zagrożeń i ich konsekwencjach, umiejętność ich oceny, analizy i zmniejszania lub, jeśli to możliwe, eliminowania. Poza tym jest duża grupa zakładów najmniejszych, do których kontrole państwowe docierają bardzo rzadko lub w ogóle. Popularyzacja problematyki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia człowieka wśród tych właśnie zakładów jest szczególnie ważna w dążeniu do kształtowania optymalnych warunków pracy w zakładach. Chodzi tu przede wszystkim o udostępnianie pracodawcom jasnych i zwięzłych informacji, motywujących do podejmowania działań na rzecz warunków pracy, dostarczających wiedzy o „chorobie" zakładu, jeśli taka będzie miała miejsce i o możliwościach (sposobach) jej wyleczenia. Źródłem informacji o najmniejszych zakładach w Polsce są przede wszystkim wyniki kontroli przeprowadzanych przez Państwową Inspekcję Pracy oraz badania nad zakładami zatrudniającymi do 5 osób, przeprowadzone przez Główny Urząd Statystyczny. (...)


Noise at workplaces in call center
"Bezpieczeństwo Pracy - Monthly (Occupational Safety)" 4/2011 str. 22-25

Mgr Inż. Bożena Smagowska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Lately the number of new workplace type i.e. call center. It’s defined as workstations where the base tasks of worker are realizing by phone and computer. Noise is among the harmful and bothersome hazards of call center workplaces. The article consist: results and assessment of noise on the workplaces in call center and recommendation for noise reduce. The measurement results show that noise on the workplaces in call center (during use by operators handset receiver phone) can be harmful hazards (to bring risk hearing loss) and bothersome to make of work and to bring about extra auditory disadvantageous changes of heath.


Risk assessment in terms of heat stress in enclosed spaces
"Bezpieczeństwo Pracy - Monthly (Occupational Safety)" 3/2011 str. 7-10

Dr Inż. Anna Bogdan Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

This paper presents a method of risk assessment in enclosed spaces, it applies both to potential heat stress in hot environments and to thermal discomfort in moderate environments, as defined in PN-EN ISO 15265:2005. This standard can be used in any work environment in which the parameters of the air, the workers’ metabolic rate or the thermal insulation of their clothing have stable or time-varying values.


Occupational risk resulting from psychosocial threats in customer service departments
"Bezpieczeństwo Pracy - Monthly (Occupational Safety)" 1/2011 str. 5-9

Mgr Lidia Cukrowska Starszy Inspektor Ds. Bhp

Occupational risk assessment makes it possible to take appropriate measures to ensure safe and healthy working conditions. A customer service job is considered to be very stressful. Micro-companies, which account for 94.7% of all enterprises registered in the REGON system, generating approximately 29.8% of GDP and employ nearly 39% of employees, do usually not treat this problem very seriously.


01 Portal wiedzy o BHP - Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy