DOBRE PRAKTYKI BHP – WPROWADZENIE

 

DOBRE PRAKTYKI BHP – WPROWADZENIE


Wejście w nowe stulecie oraz następujące na przełomie XX i XXI wieku zmiany społeczno-ekonomiczne przyniosły konieczność wprowadzania zmian w modelu funkcjonowania przedsiębiorstw. Jednocześnie postępujące globalizacja i indywidualizacja powodują, że przedstawiciele różnych branż borykają się z podobnymi problemami i nie zawsze potrafią samodzielnie wypracować konieczne rozwiązania. Pomocne w tej sytuacji okazują się „dobre praktyki”, które można traktować jako inspiracje, wskazówki, sprawdzone rozwiązania i pomysły do wdrożenia.


Opierając się na definicji „dobrych praktyk” zaproponowanej przez A. Karwińska i D. Wiktor[1], za dobre praktyki z zakresu bezpieczeństwa pracy można uznać takie projekty, działania czy techniki, które prowadzą do dobrych lub bardzo dobrych wyników przedsiębiorstwa w zakresie bezpieczeństwa pracy.


Aby sposoby projekty, działania, czy techniki można było zakwalifikować do zbioru „dobrych praktyk bhp”, muszą nie tylko zostać uznane za „dobre”, ale także powinny spełniać następujące kryteria:

  • uniwersalności – posiadać cechy pozwalające na zaadaptowanie w innym przedsiębiorstwie,
  • skuteczności – w możliwie największym stopniu przybliżać realizatora działań do celów przedsiębiorstwa w zakresie bezpieczeństwa pracy,
  • wydajności – pozwalać na osiągnięcie założonych rezultatów przy optymalnym wykorzystaniu dostępnych środków,
  • innowacyjności – przejawiać nowatorstwo w podejściu do rozwiązywania problemów z zakresu bezpieczeństwa pracy,
  • etyczności – mieścić się w granicach prawa i w granicach dobrych obyczajów obowiązujących w danym systemie społeczno-kulturowym (nie może wiązać się z przyjmowaniem w jakimkolwiek zakresie postawy, że „cel uświęca środki”).

 

Do kryteriów, które powinno spełnić działanie, aby mogło zostać zakwalifikowane do „dobrych praktyk” z zakresu bezpieczeństwa pracy, można zaliczyć[2]:

  • zmniejszenie całkowitego potencjału narażenia na zagrożenie pracowników lub innych osób związanych z przedsiębiorstwem, wynikającego ze zidentyfikowanego źródła zagrożenia,
  • osiągniecie stałego i wyraźnego zmniejszenia zagrożenia dla pracowników,
  • poprawa ogólnych warunków pracy oraz skuteczna promocja zdrowia, bezpieczeństwa i wydajności.

Ponadto dobre praktyki powinny:

  • wskazywać metody i kroki, które można podejmować w miejscu pracy lub w przedsiębiorstwie w celu poprawy warunków pracy/życia lub zmniejszenia zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy na poziomie przedsiębiorstwa,
  • koncentrować się - w miarę możliwości - na identyfikacji zagrożenia u źródła,
  • być skuteczne i etyczne,
  • spełniać odpowiednie wymogi ustawowe państwa,
  • być aktualne i dostosowane do potrzeb docelowych użytkowników,
  • zawierać wystarczające informacje, tak by można było je zastosować odpowiednio w innych miejscach pracy,
  • zakładać poważne zaangażowanie wszystkich stron, w szczególności tych pracowników, którzy będą bezpośrednio uczestniczyć w podejmowanych działaniach i ich przedstawicieli.

 

Przykłady dobrych praktyk z zakresu bezpieczeństwa pracy mogą być inspiracją lub wzorem do naśladowania. Mogą one także służyć promowaniu wiedzy z zakresu bezpieczeństwa pracy i doświadczenia wynikającego ze zrealizowanych projektów. Dla wielu przedsiębiorstw „dobre praktyki” z zakresu bhp mogą także stanowić poziom odniesienia do oceny codziennej działalności. Poszukujący nowych pomysłów i inspiracji przedstawiciele przedsiębiorstw powinni jednak pamiętać o konieczności dostosowywania „dobrych praktyk” do własnych warunków - do odbiorców, ich potrzeb i możliwości, pola działalności oraz uwarunkowań, w których dane działania mają być realizowane.

 


[1] A. Karwińska, D. Wiktor (2008). Przedsiębiorczość i korzyści społeczne: Identyfikacja dobrych praktyk w ekonomii społecznej. „Ekonomia Społeczna Teksty” nr 6 , Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, http://es.teksty.ekonomiaspoleczna.pl/pdf/2008_6_es_teksty.pdf

 
01 Portal wiedzy o BHP - Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy