PIPERAZYNA
IDENTYFIKACJA KLASYFIKACJA i OZNAKOWANIE WARTOŚCI NDS METODY OZNACZANIA WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE PIERWSZA POMOC INFORMACJE DODATKOWE
IDENTYFIKACJA
NazwaPiperazyna
Numer CAS110-85-0
Synonimy
KLASYFIKACJA i OZNAKOWANIE
Wg Rozporządzenia WE nr 1272/2008 (CLP)
Klasyfikacja CLPRepr. 2 (Szkodliwość na rozrodczość kat. 2), H361fd;
Skin Corr. 1B (Działanie żrące/drażniące na skórę, kat. 1B), H314;
Resp. Sens. 1 (Działanie uczulające na drogi oddechowe/skórę, kat. 1), H334;
Skin Sens. 1 (Działanie uczulające na skórę, kat.1), H317;
Oznakowanie CLP
Piktogramy GHS
Hasło ostrzegawczeNiebezpieczeństwo
Zwrot wskazujący rodzaj zagrożenia (H)H361fd: Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność. Podejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matki.
H314: Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu.
H334: Może powodować objawy alergii lub astmy lub trudności w oddychaniu w następstwie wdychania.
H317: Może powodować reakcję alergiczną skóry.
Zwrot wskazujący środki ostrożności (P)P280: Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu/ochronę twarzy.
P301 + P330 + P331: W przypadku połknięcia: Wypłukać usta. NIE wywoływać wymiotów.
P304 + P341: W przypadku dostania się do dróg oddechowych: W przypadku trudności z oddychaniem, wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku w pozycji umożliwiającej swobodne oddychanie.
P305 + P351 + P338: W przypadku dostania się do oczu: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć.
P302 + P352: W przypadku kontaktu ze skórą: umyć dużą ilością wody lub...
Dodatkowe kody zwrotów
Specyficzne stężenia graniczne
Wg 67/548/EWG lub 1999/45/WE
Klasyfikacja C; Produkt żrący R34, R42/43, R52-53
Oznakowanie
Znaki ostrzegawcze
Znak ostrzegawczy Symbole Wyjaśnienie znaku ostrzegawczego
C Produkt żrący
Zwroty ryzyka (R)R34 - Powoduje oparzenia
R42/43 - Może powodować uczulenie w następstwie narażenia droga oddechową i w kontakcie ze skórą
R50/53 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne; może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany w środowisku wodnym
Zwroty bezpieczeństwa (S)S1/2 - Przechowywać pod zamknięciem i chronić przed dziećmi
S22 - Nie wdychać pyłu
S23 - Nie wdychać gazu/dymu/pary/rozpylonej cieczy (rodzaj określa producent)
S26 - Zanieczyszczone oczy przemyć natychmiast dużą ilością wody i zasięgnąć porady lekarza
S36/37/39 - Nosić odpowiednią odzież ochronną, odpowiednie rękawice i okulary lub ochronę twarzy
S45 - W przypadku awarii lub jeżeli źle się poczujesz, niezwłocznie zasięgnij porady lekarza - jeżeli to możliwe, pokaż etykietę
WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH STĘŻEŃ
NDS: 0,1 mg/m3
NDSCh:0,3 mg/m3
NDSP: -
METODY OZNACZANIA SUBSTANCJI W POWIETRZU ŚRODOWISKA PRACY
PN-Z-04380:2009
PiMOŚP 2003, nr 4(38)
WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE
Właściwości podstawoweInformacje ogólne:
Postać: ciało stałe, bezbarwne
Zapach: amoniaku z powietrzem tworzy mieszaniny wybuchowe
Ważne informacje dotyczące zdrowia, bezpieczeństwa i środowiska:
pH: 12
Masa cząsteczkowa: 86,14
Temperatura wrzenia: 146 °C
Temperatura krzepnięcia/topnienia: 107 °C
Temperatura samozapłonu: 320 °C
Właściwości wybuchowe, % obj. w powietrzu: 4 - 14
Właściwości utleniające: nie wykazuje
Prężność par w temp. 20 °C: <10,7 hPa
Rozpuszczalność w wodzie w temp. 20 °C: 150 g/l
Rozpuszczalność w innych rozpuszczalnikach: nie rozpuszcza się w etanolu i eterze dietylowym
Właściwości w wodzie: wodne roztwory wykazują silnie alkaliczny odczyn
Współczynnik podziału n-oktanol/woda log Kow: -1,17
Gęstość par względem powietrza: 3
Gęstość w temp. 20 °C: 1,1 g/cm3
Inne informacje: brak danych
Właściwości dodatkowe
INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE
Stężenia oraz dawki śmiertelne i toksyczne
Piperazyna charakteryzuje się niską toksycznością ostrą (wartość LD50 1000÷5000 mg/kg m.c.) przy podaniu drogą pokarmową, skórną czy śródskórną gryzoniom. Dawki śmiertelnej dla ludzi nie ustalono. Zmiany w badaniu EEG u 37% z 89 dzieci, którym podawano piperazynę w dawce 90-130 mg/kg m.c. (dwie dawki na dzień), potwierdziły agonistyczne działanie piperazyny w stosunku do receptora GABA. Ponieważ bardziej nasilone skutki działania neurotoksycznego piperazyny mogą wystąpić po narażeniu na wyższe dawki (podzielone w ciągu kilku dni) wartość LOAEL 110 mg/kg przyjęto dla działania neurotoksycznego związku u ludzi w warunkach narażenia ostrego.
Wartości medialnych dawek i stężeń śmiertelnych piperazyny. TABELA
- działanie uczulające
Narażenie na piperazynę i jej sole było przyczyną alergicznego wyprysku kontaktowego, jak również uczulenia układu oddechowego, ale nie można ustalić wartości NOAEL dla tego działania. Działanie uczulające piperazyny wykazano w teście LLNA u myszy. Krzyżową reakcje uczuleniową pomiędzy piperazyną i dietylenotriaminą obserwowano u świnek morskich. Na podstawie obserwacji u ludzi, wyników badań epidemiologicznych i doświadczeń na zwierzętach związek sklasyfikowano z przypisaniem zwrotu R42, R43.
- toksyczność dawki powtórzonej
Powtórzone podanie

Drogą pokarmową piperazyny szczurom i psom spowodowało tylko niewielkie objawy ze strony wątroby w najwyższej ze stosowanych dawek. Wartość
NOAEL 25 mg/kg/dzień dla piperazyny ustalono na podstawie niewielkich zmian w wątrobie u psów rasy Beagle. Na podstawie 90-dniowych badań na szczurach wartość LOAEL ustalono na poziomie 150 mg/kg/dzień w oparciu o zmiany histopatologiczne w wątrobie i nerkach. Piperazyna w dawkach od 50 do 300 mg/kg wywoływała poważne objawy neurotoksyczne u domowych psów i kotów oraz krów, lwów morskich, pum, lwów i tygrysów. Mechanizm działania neurotoksycznego piperazyny u ssaków jest nieznany, chociaż można przypuszczać, że podobnie jak u bezkręgowców, działa jako agonista receptora GABA. Na podstawie istniejących danych nie można ustalić wartości LOEL lub NOEL. U ludzi powtórzone narażenie inhalacyjne na piperazynę może być przyczyną przewlekłego zapalenia oskrzeli, ale nie można ustalić wartości LOAEL lub NOAEL dla tego działania.
- działanie mutagenne
Badania in vitro i in vivo wykazały, że piperazyna nie działa mutagennie i nie wywołuje aberracji chromosomów. Nie można jednak wykluczyć jej działania klastogennego w oparciu o badania kohortowe pracowników i zwiększone występowanie mikrojąder we krwi. Piperazyna nie wywiera działania genotoksycznego, podczas gdy produkty jej nitrozowania są genotoksyczne.
- działanie rakotwórcze
Chociaż nie wykazano działania rakotwórczego piperazyny u ludzi i u zwierząt, istniejące dane nie są wystarczające do wyciągnięcia ostatecznych wniosków. Ze względu na brak działania genotoksycznego jest mało prawdopodobne by piperazyna stwarzała ryzyko działania rakotwórczego. U myszy nitro-metabolity piperazyny wykazywały działanie mutagenne oraz działały rakotwórczo u gryzoni.
- szkodliwe działanie na rozrodczość
Wpływ piperazyny na rozrodczość w badaniach na szczurach: wartość NOAEL ustalono na poziomie 125 mg/kg/dzień a wartość LOAEL na poziomie 300 mg/kg/dzień.
Wartość NOAEL dla dorosłych zwierząt ustalono na poziomie 125 mg/kg/dzień ze spadkiem masy ciała (<10%) przy dawce piperazyny wynoszącej 300 mg/kg/dzień w pokoleniu F1 i w pokoleniu F0 dla samców. U królików rasy New Zealand embriotoksyczne i teratogenne działanie związku było nasilone tylko w dawkach, które działały toksycznie na matki (wartości dla matek LOAEL 94/ NOAEL 42 mg/kg/dzień).
Na tej podstawie przyjęto klasyfikację piperazyny Repro. Kat 3; R62-63.

Działanie toksyczne i inne szkodliwe działanie biologiczne na ustrój człowieka: żrące, uczulające, w dużych dawkach depresyjnie na OUN

Drogi wchłaniania: układ oddechowy, skóra, przewód pokarmowy

Objawy zatrucia ostrego: w postaci pyłu wywołuje ból i łzawienie oczu, zaczerwienienie spojówek, zaburzenia widzenia, uczucie pieczenia w nosie i gardle, ból gardła, kaszel, osłabienie, bóle i zawroty głowy, ból za mostkiem, nudności, wymioty, duszność, skurcz oskrzeli, oraz w wysokich stężeniach po kilku godzinach obrzęk płuc.

Skażenie oczu wywołuje zaczerwienienie powiek, spojówek, łzawienie, owrzodzenia, z ryzykiem trwałego uszkodzenia rogówki.

Skażenie skóry powoduje zaczerwienienie, ból, owrzodzenia.

Drogą pokarmową wywołuje pieczenie błon śluzowych jamy ustnej, przełyku, żołądka, nudności, wymioty, ból brzucha, biegunkę. Może wystąpić krwawienie, krwotok z przewodu pokarmowego, perforacja ścian przewodu pokarmowego i wstrząs. Dużych dawkach wywołuje osłabienie, splątanie, halucynacje, drgawki i utratę przytomności.

Objawy zatrucia przewlekłego: działanie uczulające na skórę i drogi oddechowe - kontaktowe zapalenie skóry, astma oskrzelowa. Opisywano również zapalenie oskrzeli.
PIERWSZA POMOC
Niezbędne leki: tlen, bromek ipratropium (Atrovent), deksametazon do podawania inhalacyjnego, hydrokortyzon, furosemid, diazepam (Relanium) w amp. po 10 mg, leki przeciwbólowe do podawania pozajelitowego.
Odtrutki: nie są znane.
Leczenie: postępowanie objawowe.

ZATRUCIE INHALACYJNE

Przytomny
Pierwsza pomoc przedlekarska:
Wyprowadzić zatrutego z miejsca narażenia. Zapewnić bezwzględny spokój (bezruch) w pozycji półleżącej lub siedzącej. Wysiłek fizyczny może wyzwolić obrzęk płuc. Chronić przed utratą ciepła. Podawać tlen, najlepiej przez maskę.
Założyć stałą drogę dożylną (pielęgniarka). Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska:
Kontynuować podawanie tlenu. W razie duszności z objawami spastycznymi oskrzelowymi należy podać do inhalacji Atrovent (1-2 rozpylenia). Objawy rozpoczynającego się obrzęku płuc uzasadniają: podanie inhalacyjnie deksametazonu lub/i dożylnie hydrokortyzonu, furosemidu. Transport do szpitala karetką reanimacyjną PR.

SKAŻENIE SKÓRY

Pierwsza pomoc przedlekarska:
Zdjąć odzież, zmyć skórę dużą ilością j wody, najlepiej bieżącej o temperaturze pokojowej. Założyć na oparzenia jałowy opatrunek. Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska:
Zapewnić konsultację chirurgiczną. Można podać pozajelitowo leki przeciwbólowe. Transport do szpitala karetką PR pod nadzorem lekarza.

SKAŻENIE OCZU

Pierwsza pomoc przedlekarska:
Płukać oczy dużą ilością chłodnej wody, najlepiej bieżącej, przez około 15 minut ( unikać silnego strumienia wody ze względu na ryzyko mechanicznego uszkodzenia rogówki). Wezwać lekarza.
Uwaga: osoby narażone na skażenie oczu powinny być pouczone o konieczności i sposobie ich natychmiastowego płukania.
Pomoc lekarska:
Zapewnić pilną konsultację okulistyczną. Dalsze postępowanie zgodne z zaleceniami lekarza okulisty.

ZATRUCIE DROGĄ POKARMOWĄ

Przytomny
Pierwsza pomoc przedlekarska:
Nie wywoływać wymiotów. Podać do wypicia białko jaj kurzych lub mleko. Poza tym nie podawać niczego doustnie. Nie podawać środków zobojętniających. Założyć stałą drogę dożylną (pielęgniarka). Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska:
Postępowanie objawowe. Można podać pozajelitowo leki przeciwbólowe.
Transport do szpitala karetką reanimacyjną PR.

Nieprzytomny
Pierwsza pomoc przedlekarska:
Wynieść zatrutego z miejsca narażenia.
Ułożyć w pozycji bocznej ustalonej. Chronić przed utratą ciepła. Usunąć z jamy ustnej ruchome protezy i inne ciała obce. Odessać strzykawką przez cewnik wydzielinę z nosa i jamy ustnej. Jeżeli zatruty oddycha - podać tlen najlepiej przez maskę.
Jeżeli nie oddycha - zastosować sztuczny oddech metodą usta-usta albo aparatem typu Ambu. Założyć stałą drogę dożylną (pielęgniarka). Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska:
Kontynuować podawanie tlenu. Przy zaburzeniach oddychania zaintubować, prowadzić oddech aparatem typu Ambu. Objawy rozpoczynającego się obrzęku płuc uzasadniają: podanie inhalacyjnie deksametazonu lub/i dożylnie hydrokortyzonu, furosemidu. W przypadku wystąpienia drgawek podać pozajelitowo 10 mg Relanium (1 amp.)
Kontrolować akcję serca (EKG). Transport do szpitala karetką reanimacyjną PR.
INFORMACJE DODATKOWE