DITLENEK AZOTU
IDENTYFIKACJA KLASYFIKACJA i OZNAKOWANIE WARTOŚCI NDS METODY OZNACZANIA WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE PIERWSZA POMOC INFORMACJE DODATKOWE
IDENTYFIKACJA
NazwaDitlenek azotu
Numer CAS10102-44-0
Synonimydwutlenek azotu, czterotlenek azotu, bezwodnik azotowo-azotawy
KLASYFIKACJA i OZNAKOWANIE
Wg Rozporządzenia WE nr 1272/2008 (CLP)
Klasyfikacja CLPPress. Gas (Gaz pod ciśnieniem);
Ox. Gas 1(Substancja gazowa utleniająca, kat. 1), H270;
Acute Tox. 2* inhal. (Toksyczność ostra, kat.2 – droga oddechowa), H330;
Skin Corr. 1B (Działanie żrące/drażniące na skórę, kat. 1B), H314;
Oznakowanie CLP
Piktogramy GHS
Hasło ostrzegawczeNiebezpieczeństwo
Zwrot wskazujący rodzaj zagrożenia (H)H270: Może spowodować lub intensyfikować pożar; utleniacz.
H330: Wdychanie grozi śmiercią.
H314: Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu.
Zwrot wskazujący środki ostrożności (P)
Dodatkowe kody zwrotów
Specyficzne stężenia graniczne* STOT SE 3; H335: C ≥ 0,5%;
Wg 67/548/EWG lub 1999/45/WE
Klasyfikacja T+; Produkt bardzo toksyczny R26, C; Produkt żrący R34
Oznakowanie
Znaki ostrzegawcze
Znak ostrzegawczy Symbole Wyjaśnienie znaku ostrzegawczego
T+ Produkt bardzo toksyczny
C Produkt żrący
Zwroty ryzyka (R)R26 - Działa bardzo toksycznie przez drogi oddechowe.
R34 - Powoduje oparzenia.
Zwroty bezpieczeństwa (S)S1/2 - Przechowywać pod zamknięciem i chronić przed dziećmi.
S9 - Przechowywać pojemnik w miejscu dobrze wentylowanym.
S26 - Zanieczyszczone oczy przemyć natychmiast dużą ilością wody i zasięgnąć porady lekarza.
S28 - Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody.
36/37/39 - Nosić odpowiednią odzież ochronną, odpowiednie rękawice ochronne i okulary lub ochronę twarzy.
S45 - W przypadku awarii lub jeżeli źle się poczujesz, niezwłocznie zasięgnij porady lekarza - jeżeli to możliwe, pokaż etykietę.
WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH STĘŻEŃ
NDS: 0,7 mg/m3
NDSCh:1,5 mg/m3
NDSP: -
METODY OZNACZANIA SUBSTANCJI W POWIETRZU ŚRODOWISKA PRACY
PN-Z-04009-11:2008
PN-Z-04317:2006
PiMOŚP 2003, nr 4(38)
PiMOŚP 2000, nr 3(25)
WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE
Właściwości podstawoweMasa cząsteczkowa: 46,0
Stan skupienia w temp. 25°C: gaz
Barwa: czerwonobrunatna
Zapach: ostry, duszący
Temperatura topnienia (1013 hPa): -9,3°C
Temperatura wrzenia (1013 hPa): 21,1°C
Temperatura zapłonu: brak danych
Temperatura samozapłonu: brak danych
Granice wybuchowości w mieszaninie z powietrzem: brak danych
Gęstość cieczy (20°C): 1,45 g/cm3
Gęstość gazu (21,1°C, 1013 hPa): 3,3 g/dml
Gęstość gazu względem powietrza (21,1°C, 1013 hPa): 1,58
Prężność gazu:
w temp. 20°C: 960 hPa
- w temp. 30°C: 1500 hPa
Stężenie pary nasyconej w temp. 20°C: 1810 g/m3
Rozpuszczalność w wodzie: rozpuszcza się bardzo dobrze, z reakcją do mieszaniny kwasu azotawego i azotowego
Rozpuszczalność w innych rozpuszczalnikach: rozpuszcza się w chlorku nitrozylu, dwusiarczku węgla, chloroformie, alkaliach
Właściwości dodatkoweTemperatura krytyczna: 157,9°C
Ciśnienie krytyczne: 10,13 MPa
Współczynnik załamania światła:
- w temp. 20°C: 1,40
- w temp. 36°C: 1,000503
Lepkość cieczy w temp. 20°C: 0,43 mPa s
Lepkość gazu w temp. 25°C: 0,0132 mPa s
Ciepło właściwe gazu (25°C, 1013 hPa): Cp = 0,83 J/(g K)
Ciepło właściwe cieczy: 1,51 J/(g K)
Ciepło parowania w temp. wrzenia: 414, 5 J/g
INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE
Stężenia oraz dawki śmiertelne i toksyczne
Próg wyczuwalności zapachu - brak danych
LD50 (szczur, doustnie) - brak danych
LC50 (szczur, inhalacja) - 168 mg/m3 (4 h)
LD50 (królik, szczur, skóra) - brak danych
LCL0 (człowiek, inhalacja) - 383 mg/m3 (1 min)

Działanie toksyczne i inne szkodliwe działanie biologiczne na ustrój człowieka: gaz bardzo toksyczny, drażniący i duszący.

Drogi wchłaniania: układ oddechowy.

Objawy zatrucia ostrego: w małych stężeniach, nieco przekraczających najwyższe dopuszczalne chwilowe, może wywołać kaszel, podrażnienie błony śluzowej nosa i nie ostrzega przed grożącym zatruciem. W dużych stężeniach może wywołać kaszel, ból gardła, ból błony śluzowej nosa i oczu. Przerwanie narażenia powoduje ustąpienie tych objawów. Po kilku do kilkudziesięciu godzinach bez dolegliwości występuje duszność, obrzęk płuc. W wyniku narażenia na NO2 w bardzo dużych stężeniach (ok. 400 mg/m3) - śmierć może nastąpić w ciągu minuty.
W przebiegu zatrucia może wystąpić spadek ciśnienia tętniczego, zawroty głowy, zwiększenie poziomu methemoglobiny we krwi.

Skażenie skóry ciekłym lub gazowym dwutlenkiem azotu, jeżeli skóra lub odzież jest wilgotna, może wywołać oparzenie chemiczne.

Skażenie oczu ciekłą substancją wywołuje ból, zaczerwienienia, uszkodzenie rogówki.

Objawy zatrucia przewlekłego: przewlekłe stany zapalne dróg oddechowych z kaszlem; uszkodzenie szkliwa zębów, bóle głowy, podatność na wtórne infekcje.
PIERWSZA POMOC
Niezbędne leki: tlen, prep. Atrovent i deksametazon do podawania inhalacyjnego, hydrokortyzon do podawania dożylnego.
Odtrutki: nie są znane
Leczenie: tlenoterapia, postępowanie objawowe.
Uwaga: objawy podrażnienia górnych dróg oddechowych uzasadniają w każdym przypadku transport do szpitala karetką PR lub reanimacyjną w celu obserwacji lekarskiej nie krótszej niż 48 godzin!

ZATRUCIE INHALACYJNE

Pierwsza pomoc przedlekarska:
Wyprowadzić poszkodowanego z miejsca narażenia, zapewnić spokój w dowolnej pozycji. Podawać tlen, najlepiej przez maskę. Wezwać lekarza. Jeżeli poszkodowany ma duszność, można podać do inhalacji Atrovent (1-2 rozpylenia).
Pomoc lekarska:
Kontynuować podawanie tlenu. Jeżeli utrzymuje się duszność pomimo podania Atroventu, podać deksametazon do inhalacji lub hydrokortyzon dożylnie.
Można założyć stałą drogę dożylną. Transport do szpitala karetką reanimacyjną PR pod nadzorem lekarza, z kontrolą ciśnienia tętniczego krwi i stanu układu oddechowego.

SKAŻENIE SKÓRY

Pierwsza pomoc przedlekarska:
Zdjąć odzież, jeżeli jest wilgotna; skórę myć letnią wodą, najlepiej bieżącą, bez mydła. Na oparzenia skóry założyć jałowe opatrunki. Wezwać lekarza.
Wystąpienie zmian skórnych (zaczerwienienie) wskazuje na narażenie inhalacyjne oraz wymaga postępowania jak w zatruciu inhalacyjnym.
Pomoc lekarska:
Wystąpienie zmian skórnych wskazuje na przebycie narażenia inhalacyjnego i wymaga postępowania jak w zatruciu inhalacyjnym.

SKAŻENIE OCZU

Pierwsza pomoc przedlekarska:
Natychmiast obficie płukać oczy zimną wodą, najlepiej bieżącą, co najmniej 15 minut. Poszkodowany może sam wykonać płukanie oczu.
Uwaga: osoby narażone na skażenie oczu powinny być pouczone o konieczności i sposobie ich natychmiastowego płukania.
Pomoc lekarska:
Konieczne pilne badanie okulistyczne ze względu na ryzyko uszkodzenia rogówki. Dalsze postępowanie zgodne z zaleceniami okulisty.
INFORMACJE DODATKOWE