Belka nawigacyjna
 
Maksymalizuj
Minimalizuj
 
Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy
Czynniki zagrożeń zawodowych
ZAGROŻENIE WYBUCHEM I POŻAREM

 

 

 

Właściwości pożarowe i wybuchowe surowców roślinnych stosowanych w produkcji mieszanek paszowych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2019 str. 11-14

dr inż. Maciej Celiński dr Agnieszka Gajek Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy dr inż. Michał Gloc Politechnika Warszawska – Wydział Inżynierii Materiałowe

Niezwykle duża skala przetwórstwa zboża powoduje, że ryzyko wystąpienia incydentów związanych z zapłonem oraz wybuchem pyłu jest bardzo duże. Tylko w 2018 roku doszło do wielu wybuchów związanych z magazynowaniem i transportem roślinnych materiałów sypkich, z których największy miał miejsce w maju w miejscowości South Sioux City w stanie Nebraska (USA).

Polska jest jednym z największych producentów zbóż w Europie i jednym z większych w skali światowej. Roczna produkcja zboża w Polsce to ok. 35 mln ton, w tym ok. 10 mln ton pszenicy, 5 mln ton pszenżyta, 4 mln ton jęczmienia i 1,5 mln ton owsa. Taka ilość materiału zbożowego powoduje, że istnieje duże prawdopodobieństwo awarii w trakcie procesu magazynowania, transportu i przetwarzania.

Spośród wszystkich wybuchów pyłów blisko 25% stanowią eksplozje pyłów w przemyśle spożywczo-rolniczym i paszowym, przy czym najbardziej narażone na eksplozje są silosy, systemy odpylające i wentylacyjne (w tym suszarnie i magazyny przeznaczone do suszenia zbóż). W październiku 2013 r. doszło w Terminalu Masowym w Gdańsku do wybuchu i pożaru w silosie zbożowym. Akcja ratownicza trwała blisko 4 godziny, spaleniu uległo ok. 10 ton zboża (20% całkowitej ilości składowanego materiału zbożowego). W artykule opisano wyniki badań dotyczących zjawiska palności i wybuchowości pyłów przemysłowych  dotyczących czterech najpopularniejszych w Polsce ziaren zbóż.



Temperatura zapłonu a punkty wybuchowości – studium podobieństwa wybranych parametrów wybuchowości substancji niebezpiecznych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2019 str. 15-19

dr inż. Michał Grabarczyk NASK-PIB mgr inż. Katarzyna Bogdan Instytut Lotnictwa

W artykule zawarto rozważania na temat różnic i podobieństw dwóch parametrów wybuchowości, tj. temperatury zapłonu i punktów wybuchowości. Wykonano przegląd literatury, omówiono  wyniki badań o charakterze eksperymentalnym i modelowym nad punktami wybuchowości, zwanymi także temperaturowymi granicami wybuchowości. Badania przeprowadzono zgodnie z normą  PN-EN 15794, która odnosi się do oznaczania parametrów wybuchowości par cieczy palnych. Publikacja zawiera także spostrzeżenia autorów dotyczące prowadzenia tych badań, a także studium użyteczności metod szacowania wymienionych parametrów. Uzyskane wyniki mogą zostać wykorzystane do poprawy bezpieczeństwa procesów technologicznych, które obejmują ciecze palne.



Minimalna temperatura zapłonu warstwy pyłu jako parametr biernej ochrony przeciwwybuchowej
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2016 str. 22-26

mgr inż. Marcin Grabarczyk Politechnika Warszawska

W artykule zawarto przegląd literatury z zakresu badań eksperymentalnych i obliczeniowych (numerycznych), dotyczących zapłonu warstwy pyłu od rozgrzanej powierzchni. Wykonano pomiary minimalnej temperatury zapłonu (MTZ) warstwy pyłu dla skrawków płyty MDF, będącej podstawowym materiałem do produkcji mebli i wyrobów stolarskich oraz analizę otrzymanych wyników. Badania przeprowadzono zgodnie z metodą A europejskiej normy EN 50281-2-1, która odnosi się szczególnie do urządzeń przemysłowych o gorących powierzchniach, na których pył tworzy cienkie warstwy i jest wystawiony na działanie powietrza atmosferycznego.

Publikacja zawiera także spostrzeżenia autora dotyczące prowadzenia badań mających na celu oznaczenie MTZ warstwy pyłu. Uzyskane wyniki mogą zostać wykorzystane dla celów ochrony przeciwwybuchowej w tartakach oraz warsztatach stolarskich i stanowią przyczynek do wiedzy z zakresu materiałoznawstwa przemysłu drzewnego.



Gaśnice w zakładach pracy - środki gaśnicze, techniki gaszenia (4)
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 6/2008 str. 24-27

Kpt. Mgr Inż. Krzysztof Łangowski Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej W Tucholi

W artykule omówiono właściwości użytkowe środków gaśniczych, przedstawiając ich najważniejsze cechy, w tym mechanizm i skuteczność gaśniczą, zalety i wady oraz przeznaczenie, a także zakres stosowania. Opisano również techniki i sposoby gaszenia określonych grup pożarów w zależności od rodzaju stosowanego środka gaśniczego i spalającego się materiału.


Gaśnice w zakładach pracy - parametry (3)
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2008 str. 20-22

Kpt. Mgr Inż. Krzysztof Łangowski Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej W Tucholi

W trzeciej części publikacji na temat gaśnic omówiono najważniejsze dane techniczno-użytkowe, które zamieszczają w swoich materiałach reklamowych ich producenci. Wyjaśniono między innymi, co to jest minimalna skuteczność gaśnicza, zakres temperatur działania, ciśnienie maksymalne, minimalny czas działania itp. oraz w jaki sposób są one ustalane, podając w formie tabelarycznej ich wartości. W artykule wspomniano także o czynnikach napędowych, wymieniając je i porównując właściwości dwu z nich: azotu i ditlenku węgla.


Stosowanie gazów technicznych w butlach - wybrane zagadnienia bezpieczeństwa
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2008 str. 22-25

Dr Małgorzata Pośniak, Doc. Dr Hab. Zbigniew Makles Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Prace z użyciem gazów technicznych w butlach należą do prac wyjątkowo niebezpiecznych, zagrażających zdrowiu i życiu pracownika. W zależności od rodzaju gazu zagrożenia te mogą mieć charakter toksyczny, pożarowy i wybuchowy. W artykule zaprezentowano wybrane informacje o gazach technicznych, znakowaniu butli i pojemników, bezpieczeństwie pracy, podstawach detekcji gazów oraz przepisach prawnych dotyczących gazów technicznych i obchodzenia się z nimi.


Wybrane aspekty ochrony przeciwpożarowej w budynkach
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 2/2008 str. 2-5

Dr Inż. Anna Bogdan Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy, Mgr Inż. Marta Chludzińska Politechnika Warszawska

Pojawienie się pożaru w miejscach pracy stwarza ogromne niebezpieczeństwo dla wszystkich ludzi przebywających w budynku. Z jednej strony zagrażają im oparzenia wywołane przez płonące materiały i bardzo wysoką temperaturę powierzchni, z drugiej strony zdolność do ewakuacji jest często ograniczona ze względu na dym, powstający i rozprzestrzeniający się w pomieszczeniach ze znaczną prędkością, który, ze względu na dużą zawartość substancji toksycznych może doprowadzić do zaczadzenia i zatrucia. W artykule przedstawiono wybrane aspekty ochrony pracowników przed skutkami zatrucia dymem oraz wymagania, jakie powinien spełniać system wentylacji oddymiającej.



Gaśnice w zakładach pracy - rodzaje, oznakowanie, konstrukcje i działanie (2)
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2008 str. 20-22

Kpt. Mgr Inż. Krzysztof Łangowski Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej W Tucholi

W drugiej części publikacji na temat podręcznego sprzętu przeciwpożarowego zostały przedstawione kolejne aspekty dotyczące gaśnic, ich rodzaje ze względu na zastosowany środek gaśniczy i przeznaczenie oraz umiejscowienie czynnika napędowego. Omówiono także sposób oznakowania stosowany przez producentów krajowych oraz konstrukcję i działanie tych urządzeń.


Zagrożenia w podziemnych parkingach samochodowych - toksyczne, pożarowe i wybuchowe
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2007 str. 10-13

Mgr Ivan Makhniashvili, Doc.Dr Hab. Zbigniew Makles Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Parkowanie pojazdów samochodowych w dużych miastach nastręcza olbrzymie trudności. Racjonalnym rozwiązaniem tego problemu są podziemne parkingi wielostanowiskowe, usytuowane w miejscach wzmożonego ruchu, a więc w centrach metropolii. W artykule przedstawiono zagrożenia jakie mogą stwarzać pojazdy, których miejscem parkowania są podziemne garaże.


Gaśnice w zakładach pracy - dobór i rozmieszczenie (1)
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2007 str. 20-22

Kpt. Mgr Inż. Krzysztof Łangowski Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej W Tucholi

W artykule rozpoczynającym cykl na temat podręcznego sprzętu gaśniczego omówiono wymogi prawne dotyczące wyposażania obiektów w gaśnice. Ponadto poruszono i zasygnalizowano w nim niektóre praktyczne aspekty ich doboru i rozmieszczenia w budynkach użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego i obiektach przemysłowych oraz magazynowych.


Koncepcja systemu monitorowania wybranych parametrów fizjologicznych podczas pracy w odzieży strażackiej
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2007 str. 8-10

Dr Inż. Grzegorz Owczarek, Mgr Inż. Krzysztof Łężak, Mgr Inż. Grzegorz Gralewicz Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule omówiono koncepcję monitorowania wybranych parametrów w czasie prac wykonywanych w odzieży strażackiej. W projektowanych systemach informacja o przekroczeniu dopuszczalnych wartości mierzonych parametrów powinna być dostępna dla użytkownika oraz osób dowodzących akcją ratowniczą na szczeblu interwencyjnym. Wyposażenie takiego systemu w algorytm pozwalający na korelację informacji otrzymywanych "od strażaka" ze stosownymi procedurami bezpieczeństwa ma na celu ułatwienie podjęcia właściwej decyzji, dotyczącej pozostawienia lub wycofania go z zagrożonej strefy.


Minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa przy pracach zagrożonych atmosferą wybuchową
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 6/2007 str. 7-11

Dr Inż. Wojciech Domański, Doc. Dr Hab. Zbigniew Makles Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Palne substancje chemiczne tworzą z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Do zainicjowania wybuchu są niezbędne trzy elementy (składowe): paliwo, źródło zapłonu i utleniacz. Utleniaczem w powietrzu jest tlen. W artykule przedstawiono zasady identyfikacji zagrożenia wybuchem, klasyfikacje stref wybuchowych, klasyfikacje źródeł zapłonu, kryteria klasyfikacji urządzeń pracujących w środowisku atmosfery wybuchowej oraz zasady postępowania przy ocenie ryzyka na stanowiskach, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa.


Wybuchowość pyłów metali na przykładzie pyłów aluminium
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2006 str. 12-15

Mgr Inż. Dorota Kondej, Dr Ewa Gawęda Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono zagadnienia związane z niebezpieczeństwem wybuchu pyłów palnych, w szczególności pyłów metali w zakładach, w których pyły takie są emitowane w trakcie procesów produkcyjnych. Scharakteryzowano pył aluminium, który należy do pyłów bardzo silnie wybuchowych i występuje powszechnie w procesach produkcji okuć budowlanych i drobnych detali metalowych. Opisano także czynniki wpływające na wybuchowość pyłów oraz podano sposoby zapobiegania wybuchom w zakładach przemysłowych.


Wybuchy przestrzenne
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2005 str. 22-25

Mgr Tomasz Sawicki Biegły Sądowy Z Zakresu Pożarnictwa W Legnicy

W artykule przedstawiono podstawowe zagadnienia, jakie powinny być rozważane podczas oceny zagrożenia wybuchem procesów technologicznych oraz prac związanych z użyciem materiałów niebezpiecznych pożarowo. Omówiono podstawowe wiadomości dotyczące możliwości tworzenia i zapłonu mieszanin wybuchowych, tworzonych przez palne gazy, pary cieczy oraz pyły. Przedstawiono zasady prowadzenia oceny zagrożenia wybuchem.


Czynniki zagrażające bezpieczeństwu strażaków w warunkach pożaru
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2004 str. 35-38

Mgr. Tomasz Sawicki Biegły Sądowy Z Zakresu Pożarnictwa Sąd Okręgowy W Legnicy

W artykule przedstawiono czynniki zagrażające bezpieczeństwu strażaków w warunkach pożaru. Analizując środowisko pożaru omówiono zagrożenia związane z podwyższoną temperaturą, zadymienie, toksycznym oddziaływaniem produktów spalania, niedoborem tlenu oraz uszkodzeniem konstrukcji obiektu.


Oddziaływanie tlenku węgla na strażaków w warunkach akcji ratowniczo-gaśniczych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2004 str. 28-29

Mgr. Tomasz Sawicki Biegły Sądowy Z Zakresu Pożarnictwa Sąd Okręgowy W Legnicy

"W artykule przedstawiono wyniki badań prowadzonych w Japonii, dotyczących zawartości tlenku węgla w powietrzu wydychanym przez strażaków uczestniczących w akcjach gaszenia pożarów. Scharakteryzowano zagrożenie jakim jest tlenek węgla dla organizmu człowieka."


Bezpieczeństwo pracy przy magazynowaniu i transporcie ropy naftowej oraz produktów ropopochodnych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2004 str. 15-20

Doc. Dr Hab. Zbigniew Makles Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono ogólne informacje związane z ropą naftową i jej produktami, dokonano krótkiego przeglądu jej właściwości fizykochemicznych, przedstawiono sposoby magazynowania i transportu. Podano w skrócie negatywne skutki oddziaływania produktów petrochemicznych oraz formy i sposoby ochrony dróg oddechowych i skóry człowieka.


Zagrożenie pożarowe i wybuchowe w przemyśle zbożowo-młynarskim
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2003 str. 18-20

Mgr. Tomasz Sawicki Biegły Sądowy Z Zakresu Pożarnictwa Sąd Okręgowy W Legnicy

W artykule podjęto próbę przybliżenia zagadnień związanych z zagrożeniem pożarowym i wybuchowym w przemyśle zbożowo-młynarskim podczas przerabiania i magazynowania zbóż w postaci rozdrobnionej. Omówiono charakterystyczne procesy samozapalenia zbóż oraz procesy czyszczenia i rozdrabniania ziarna powodujące wybuch, właściwości fizykochemiczne niektórych produktów zbożowych, charakterystyki energetycznych źródeł ciepła powodujących pożary oraz faktyczne przykłady pożarów i wybuchów.


Tworzywa sztuczne a zagrożenie pożarowe
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2003 str. 43-45

Mgr. Tomasz Sawicki Biegły Sądowy Z Zakresu Pożarnictwa Sąd Okręgowy W Legnicy

Autor omawia występujące w warunkach pożaru tworzyw sztucznych produkty spalania i rozkładu termoutleniającego oraz powodowane przez nie zagrożenia dla zdrowia i życia.


Bezpieczne i ekologiczne napełnianie gazem sieci i instalacji.Metoda próżniowa.
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2003 str. 28-29

Mgr. Inż. Tadeusz Podziemski, Jerzy Michalczyk, Mgr. Inż. Henryk Bałut Gazownia Warszawska

Autorzy opisali w artykule opracowaną przez siebie metodę próżniową napełniania sieci i instalacji gazowych. Metoda ta pozwala, zdaniem Autorów, wyeliminować możliwość tworzenia mieszanki wybuchowej oraz upuszczanie gazu ziemnego do atmosfery podczas napełniania gazem sieci i instalacji.


Własności palne trichloroetylenu
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 2/2003 str. 25-27

Prof. Dr Hab. Inż. Józef Głowiński, Dr Inż. Teresa Baczyńska, Prof. Dr Inż. Mieczysław Seweryniak, Instytut Technologi Nieorganicznej I Nawozów Mineralnych Politechniki Wrocławskiej Mgr. Inż. Leszek Maciszewski Zakłady Azotowe W Tarnowie - Mościcach S.A.

W artykule dokonano oceny własności palnych i wybuchowych trichloroetylenu według różnych źródeł literaturowych i unormowań prawnych. Wykonano pomiary temperatury zapłonu w tyglu zamkniętym według obowiązującej normy PN-EN 22719 (2000). Stwierdzono doświadczalnie, że TRI nie zapala się w warunkach opisanych w normie. Przeprowadzane badania i analiza wskazują na nieprawidłowość klasyfikowania urządzeń i osprzętu elektrycznego stosowanego w obecności TRI do grupy IIA.


01 Portal wiedzy o BHP - Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy