TERPENTYNA
IDENTYFIKACJA KLASYFIKACJA i OZNAKOWANIE WARTOŚCI NDS METODY OZNACZANIA WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE PIERWSZA POMOC INFORMACJE DODATKOWE
IDENTYFIKACJA
NazwaTerpentyna
Numer CAS8006-64-2
Synonimy
KLASYFIKACJA i OZNAKOWANIE
Wg Rozporządzenia WE nr 1272/2008 (CLP)
Klasyfikacja CLPFlam. Liq. 3 (Substancja ciekła łatwopalna, kat. 3), H226;
Acute Tox. 4*, inhal. (Toksyczność ostra, kat.4 – droga oddechowa), H332;
Acute Tox. 4*, dermal (Toksyczność ostra, kat.4 – skóra), H312;
Acute Tox. 4*, oral (Toksyczność ostra, kat.4 – droga pokarmowa), H302;
Asp. Tox. 1 (Zagrożenie spowodowane aspiracją, kat. 1), H304;
Eye Irrit. 2 (Poważne uszkodzenie oczu/działanie drażniące na oczy, kat. 2), H319;
Skin Irrit. 2 (Działanie żrące/drażniące na skórę, kat. 2), H315;
Skin Sens. 1 (Działanie uczulające na skórę, kat.1), H317;
Aquatic Chronic 2 (Stwarzające zagrożenie dla środowiska wodnego, kat. 2), H411;
Oznakowanie CLP
Piktogramy GHS
Hasło ostrzegawczeNiebezpieczeństwo
Zwrot wskazujący rodzaj zagrożenia (H)H226: Łatwopalna ciecz i pary.
H332: Działa szkodliwie w następstwie wdychania.
H312: Działa szkodliwie w kontakcie ze skórą.
H302: Działa szkodliwie po połknięciu.
H304: Połknięcie i dostanie się przez drogi oddechowe może grozić śmiercią.
H319: Działa drażniąco na oczy.
H315: Działa drażniąco na skórę.
H317: Może powodować reakcję alergiczną skóry.
H411: Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.
Zwrot wskazujący środki ostrożności (P)P273: Nie wypuszczać do środowiska. (Unikać uwalniania do środowiska.)
P280: Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu/ochronę twarzy.
P301 + P310: W przypadku połknięcia: natychmiast skontaktować się z ośrodkiem zatruć lub lekarzem.
P305 + P351 + P338: W przypadku dostania się do oczu: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć.
P331: NIE wywoływać wymiotów.
Dodatkowe kody zwrotów
Specyficzne stężenia graniczne
Wg 67/548/EWG lub 1999/45/WE
Klasyfikacja R10, Xn; Produkt szkodliwy R20/21/22-65, Xi; Produkt drażniący R36/38, R43, N; Produkt niebezpieczny dla środowiska R51-53
Oznakowanie
Znaki ostrzegawcze
Znak ostrzegawczy Symbole Wyjaśnienie znaku ostrzegawczego
Xn Produkt szkodliwy
Xi Produkt drażniący
N Produkt niebezpieczny dla środowiska
Zwroty ryzyka (R)R10 - Produkt łatwo palny.
R20/21/22 - Działa szkodliwie przez drogi oddechowe, w kontakcie ze skórą i połknięciu.
R65 - Działa szkodliwie; może powodować uszkodzenie płuc w przypadku połknięcia.
R36/38 - Działa drażniąco na oczy i skórę.
R43 - Może powodować uczulenie w kontakcie ze skórą.
R51/53 - Działa toksycznie na organizmy wodne; może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany w środowisku wodnym.
Zwroty bezpieczeństwa (S)S2 - Chronić przed dziećmi.
S36/37 - Nosić odpowiednią odzież ochronną i odpowiednie rękawice ochronne.
S46 - W razie połknięcia niezwłocznie zasięgnij porady lekarza - pokaż opakowanie lub etykietę.
S61 - Unikać zrzutów do środowiska. Postępować zgodnie z instrukcją lub kartą charakterystyki.
S62 - W razie połknięcia nie wywoływać wymiotów; niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza i pokazać opakowanie lub etykietę.
WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH STĘŻEŃ
NDS: 112 mg/m3
NDSCh:300 mg/m3
NDSP: -
METODY OZNACZANIA SUBSTANCJI W POWIETRZU ŚRODOWISKA PRACY
PN-Z-04333:2006
PiMOŚP 1999, z. 22
WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE
Właściwości podstawoweTerpentyna jest mieszaniną terpenów: α- i β-pinenu, Δ,3-karenu, kamfenu, dwupentenu, terpinolu, octanu bornylu, limonenu i innych alkoholi, estrów i węglowodorów terpenowych.
Masa cząsteczkowa: nie dotyczy
Stan skupienia w temp. 20°C: ciecz
Barwa: bezbarwna, słomkowożółta lub brunatna
Zapach: charakterystyczny
Temperatura topnienia: ok. -55°C
Temperatura wrzenia: 153 ÷ 175°C
Temperatura zapłonu: 35°C
Temperatura samozapłonu: 253,3°C
Granice wybuchowości w mieszaninie z powietrzem:
- dolna: 0,8% obj.
- górna: 6,0% obj.
Stężenie stechiometryczne: brak danych
Gęstość w temp. 20°C: 0,855 ÷ 0,868 g/cm3
Gęstość par względem powietrza: 4,7
Prężność par:
- w temp. 20°C: 5,93 hPa
- w temp. 40°C: 14,4 hPa
Stężenie pary nasyconej: brak danych
Rozpuszczalność w wodzie: nie rozpuszcza się
Rozpuszczalność w innych rozpuszczalnikach: rozpuszcza się w większości rozpuszczalników organicznych
Właściwości dodatkoweWspółczynnik załamania światła w temp. 20°C: 1,437
INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE
Stężenia oraz dawki śmiertelne i toksyczne
Próg wyczuwalności zapachu - brak danych
LD50 (szczur, doustnie) - 5760 mg/kg
LC50 (szczur, inhalacja) - 13700 mg/m3 (4 h)
LD50 (królik, szczur, skóra) - brak danych
TCL0 (człowiek, inhalacja) - 6000 mg/m3

Działanie toksyczne i inne szkodliwe działanie biologiczne na ustrój człowieka: substancja szkodliwa, drażniąca i uczulająca, działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.

Drogi wchłaniania: drogi oddechowe, skóra, przewód pokarmowy.

Objawy zatrucia ostrego: w postaci pary w stężeniach przekraczających nieco najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe - wywołuje łzawienie oczu, zaczerwienienie spojówek, podrażnienie nosa, kaszel. Parogodzinne narażenie na bardzo duże stężenia wywołuje ból głowy, szum w uszach, pobudzenie, halucynacje.

Skażenie skóry ciekłą terpentyną może wywołać zaczerwienienie.

Skażenie oczu ciekłą substancją wywołuje ból, zaczerwienienie; może nastąpić oparzenie chemiczne.
Skażenie

Drogą pokarmową powoduje bóle brzucha i wymioty, które - w razie zachłyśnięcia -mogą wywołać obrzęk płuc, krwotok, zapalenie płuc. Następstwem ostrego zatrucia

Drogą pokarmową może być uszkodzenie nerek. Dawka toksyczna jest szacowana na 30-40 g.

Objawy zatrucia przewlekłego: kontakt z terpentyną może być przyczyną uczuleniowego kontaktowego zapalenia skóry. Długotrwałe narażenie może sprzyjać stanom zapalnym płuc oraz układu moczowego. Opisywano skazę krwotoczną ze zmniejszeniem liczby płytek krwi po narażeniu inhalacyjnym i przez skórę.
PIERWSZA POMOC
Niezbędne leki: tlen, ciekła parafina; Relanium w amp. do podawania pozajelitowego; pyralgina w ampułkach do podawania pozajelitowego.

ZATRUCIE INHALACYJNE

Przytomny
Pierwsza pomoc przedlekarska:
Wyprowadzić zatrutego z miejsca narażenia z chwilą wystąpienia kaszlu i/albo bólu głowy. Podawać tlen. Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska:
Postępowania objawowe. Kontynuować podawanie tlenu. Jeżeli poszkodowany jest pobudzony psychoruchowo, można podać Relanium pozajelitowo. Jeżeli objawy nie ustępują lub nasilają się, konieczny jest transport do szpitala karetką PR.

SKAŻENIE SKÓRY

Pierwsza pomoc przedlekarska:
Zdjąć odzież, umyć skórę dużą ilością bieżącej letniej wody (z mydłem, jeżeli nie ma oparzeń).
Pomoc lekarska:
Oblanie dużej powierzchni skóry uzasadnia potrzebę kilkudniowej obserwacji szpitalnej ze względu na ryzyko wystąpienia zmian w nerkach. Miejscowe zmiany skórne powinny być leczone przez dermatologa.

SKAŻENIE OCZU

Pierwsza pomoc przedlekarska:
Płukać oczy dużą ilością zimnej wody, najlepiej bieżącej, co najmniej 15 minut.
Uwaga: osoby narażone na skażenie oczu powinny być pouczone o konieczności i sposobie ich natychmiastowego płukania.
Pomoc lekarska:
W każdym przypadku należy zapewnić konsultację okulistyczną.

ZATRUCIE DROGĄ POKARMOWĄ

Jeżeli poszkodowany wymiotuje, należy utrzymywać go w pozycji siedzącej pochylonej. Można podać do wypicia 15 ml parafiny płynnej. Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska:
W razie bólów brzucha można podać pyralginę pozajelitowo. W każdym przypadku konieczny transport do szpitala karetką PR w pozycji siedzącej (ze względu na ryzyko zachłyśnięcia i powikłań).
INFORMACJE DODATKOWE