Badania nad zastosowaniem układów tekstronicznych w odzieży ochronnej do monitorowania parametrów fizjologicznych
WKP_1/1.4.4/1/2005/4/4/238/2006/U
III-23

Kierownik projektu
Grzegorz Owczarek, Krzysztof Łężak

Badania nad zastosowaniem układów tekstronicznych w odzieży ochronnej do monitorowania parametrów fizjologicznych zostały ukierunkowane na systemy elektroniczne montowane w odzieży strażackiej. Koncepcja systemów monitoringu oparta jest na zbieraniu i gromadzeniu informacji z indykatorów lub czujników tekstronicznych oraz informowaniu użytkownika o wybranych parametrach fizjologicznych, (jeśli występuje realne zagrożenie zdrowia lub życia) oraz potencjalnym zagrożeniu wynikającym z warunków zewnętrznych. W odzieży strażackiej umieszczane są mikroukłady elektroniczne umożliwiające monitorowanie:
- temperatury skóry,
- temperatury pod odzieżą (temperatura wewnętrzna),
- temperatury zewnętrznej,
- częstości akcji serca,
- mobilności (ruch / bezruch) strażaka.

Schemat takiego systemu przedstawiono na rysunku 1.

Rysunek 1. Schemat systemu komunikacji bezpośredniej pomiędzy odzieżą strażacką a centralą nadzoru na szczeblu interwencyjnym

Opracowanie wytycznych dla optymalizacji konstrukcji automatycznych filtrów spawalniczych, uwzględniających rzeczywiste warunki użytkowania
03.8.19

Kierownik projektu Grzegorz Owczarek

Rzeczywiste warunki użytkowania automatycznych filtrów spawalniczych wymagają optymalizacji konstrukcji tych filtrów. Jakość obserwacji stanowiska spawania zależy m.in. od kątowego ustawienia przyłbicy spawalniczej z zamontowanymi automatycznymi filtrami. W zadaniu badawczym podjęto się opracowania metodyki pomiarów współczynników przepuszczania światła automatycznych filtrów spawalniczych określanych pod różnymi kątami oraz budowy urządzenia współpracującego ze spektrofotometrem, umożliwiającego pomiar tych współczynników w stanie ciemnym. Wykonana zostanie także modernizacja stanowiska do wyznaczania czasu zadziałania automatycznych filtrów spawalniczych o zróżnicowanej konstrukcji, z uwzględnieniem wpływu zmiennych warunków użytkowania: natężenia oświetlenia, temperatury oraz kąta ustawienia filtru. Realizacja zadania badawczego umożliwi pełna ocenę automatycznych filtrów spawalniczych w zmiennych warunkach użytkowania.

Opracowanie sposobów poprawy skuteczności ochrony osłon spawalniczych przez zastosowanie materiałów
03.8.20

Kierownik projektu Zygmunt Kubacki

Produkowane dotychczas w Polsce osłony spawalnicze nie zawsze były dobrej jakości i miały krótki czas użytkowania. Często nie spełniały wymagań dotyczących parametrów ochronnych określonych w normach europejskich. W związku z tym podjęto się opracowania sposobów poprawy skuteczności ochrony spawalniczych tarcz i przyłbic przez zastosowanie nowych materiałów kompozytowych. Wytworzone modele spawalniczych osłon powinny zapewniać wysoki stopień ochrony i poprawić komfort użytkowania. Powinny one także spełniać wymagania przepisów prawnych Unii Europejskiej i Polskich Norm, zharmonizowanych z normami europejskimi.

Opracowanie metodyki badania skuteczności rozpoznawania barw przez użytkowników filtrów optycznych w warunkach zmiennego oświetlenia oraz wytycznych dla ich optymalizacji
03.8.24

Kierownik projektu Adam Pościk

Podczas kierowania pojazdami oraz na stanowiskach pracy związanych, np.: z obsługą dźwigów, suwnic, naprawą dróg czy w policji występują zagrożenia związane z zakłóceniem odbioru bodźców wzrokowych, w tym z niedostatecznym rozpoznawaniem barw świateł sygnałowych oraz odzieży ostrzegawczej, spowodowane zmiennymi warunkami oświetlenia. Wzrastająca liczba osób poszkodowanych przez pojazdy lub ruchome maszyny w czasie wykonywania pracy (w warunkach zarówno zbyt intensywnego oświetlenia jak i złej widoczności), wskazuje na konieczność podjęcia prac badawczych zmierzających do określenia wymagań stawianych filtrom optycznym i odzieży ostrzegawczej, dotyczących rozpoznawania barw tej odzieży oraz świateł sygnałowych. Celem prezentowanego projektu jest stworzenie metodyki umożliwiającej badania: skuteczności rozpoznawania barw m.in. odzieży ostrzegawczej przez użytkowników filtrów chroniących przed olśnieniem świetlnym; przydatności do stosowania filtrów chroniących przed olśnieniem świetlnym, w warunkach zmiennego oświetlenia. Na podstawie analizy laboratoryjnych metod oraz doświadczalnego użytkowania, wyżej wymienionych ochron osobistych, zostaną opracowane również wytyczne dotyczące obszaru stosowania tych ochron. Wytyczne te będą skierowane zarówno do użytkowników, jak i producentów filtrów chroniących przed olśnieniem świetlnym oraz odzieży ostrzegawczej. Wyniki prezentowanego projektu badawczego umożliwią również prowadzenie kompleksowych badań oraz oceny filtrów chroniących przed olśnieniem świetlnym i odzieży ostrzegawczej dla potrzeb certyfikacji tych wyrobów.

Badania na zastosowaniem ochron kontaktowych chroniących przed promieniowaniem laserowym
03.9.13

Kierownik projektu Grzegorz Owczarek

Podczas wykonywania zabiegów medycznych polegających na naświetlaniu promieniowaniem laserowym miejsc bliskich gałce ocznej okulary i gogle nie są wstanie zapewnić skutecznej ochrony oka. Jedyną skuteczna ochrona w tym przypadku są kontaktowe ochrony przed promieniowaniem laserowym. W związku z powyższym podjęto działania zmierzające do:
- opracowania stanowisk i metod badań kontaktowych ochron oczu;
- ustalenia optymalnego kształtu tych ochron;
- wykonania modeli kontaktowych ochron oczu i sprawdzenie ich przydatności
  podczas doświadczalnego użytkowania.

Opracowanie bazy danych służącej doborowi środków ochrony indywidualnej
03.9.21

Kierownik projektu Adam Pościk

Program ten, pn. "STER-DOBÓR" adresowany jest do specjalistów w dziedzinie bezpieczeństwa pracy, m.in.: pracowników służb bhp pracujących w dużych i średnich zakładach pracy, inspektorów pracy oceniających prawidłowość zastosowania środków ochrony indywidualnej.
Prace nad programem prowadzono w 2 etapach. Podczas wykonywania 1 etapu tematu 03.9.21 opracowano m.in. założenia do projektu programu doboru w celu zapewnienia współpracy z programem STER, poddano weryfikacji szczegółowe procedury doboru poszczególnych grup środków ochrony indywidualnej do czynników szkodliwych i niebezpiecznych, pod kątem ich wykorzystania w projekcie programu; określono wzajemne powiązania między informacjami oraz klucze ich wyszukiwania; opracowano strukturę bazy danych.
Zakres merytoryczny realizacji 2 etapu tematu 03.9.21 obejmował: opracowanie oprogramowania wersji pilotażowej programu doboru środków ochrony indywidualnej pod nazwą "STER-DOBÓR" (przeznaczonej do współpracy z programem STER); testowanie poprawności działania procedur doboru środków ochrony indywidualnej, opracowanie i wdrożenie procedury bezkolizyjności stosowania środków ochrony indywidualnej, a także stworzenie prototypu systemu pomocy tekstowej dostępnej w programie.
W programie "STER-DOBÓR" uwzględniono wszystkie grupy środków ochrony indywidualnej:
- sprzęt ochrony układu oddechowego;
- odzież ochronną;
- rękawice ochronne;
- obuwie ochronne;
- sprzęt ochrony oczu i twarzy;
- ochronniki słuchu;
- sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości.

Dobór wymienionych wyżej środków ochrony indywidualnej dokonywany jest do następujących czynników szkodliwych i niebezpiecznych: chemicznych, pyłów, biologicznych, mechanicznych, termicznych, promieniowania optycznego, porażenia prądem elektrycznym, hałasu. Uwzględniono również zagrożenia związane z koniecznością pracy w atmosferze zagrożonej wybuchem.
W programie wykorzystano metody doboru zawarte w: normach europejskich; Polskich Normach; instrukcjach opracowanych przez Komisję Europejską DGV; dokumentach normatywnych, wydanych w formie przewodników, raportów technicznych lub instrukcji, opracowanych przez Komitet Technicznych CEN, publikacjach.

Dzięki uwzględnieniu wszystkich grup środków ochrony indywidualnej i typowych zagrożeń występujących na stanowiskach pracy program ten jest unikatowym narzędziem w skali ogólnoświatowej. Ponadto informacje, zawarte w systemie pomocy tekstowej programu, dotyczące parametrów ochronnych, obszaru stosowania poszczególnych typów środków ochrony indywidualnej, ich zdjęć lub rysunków, a także znakowania stanowią kompendium wiedzy na temat tych środków. Program zawiera również narzędzia umożliwiające analizę możliwości stosowania razem poszczególnych grup środków ochrony indywidualnej (w postaci procedury bezkolizyjności stosowania tych środków).

Widok okna głównego programu "STER-DOBÓR"

Badania nad możliwością aplikacji termografii aktywnej do oceny jakości kompozytowych materiałów balistycznych
ROO 022 02 Projekt Badawczy Rozwojowy ITB MORATEX

Kierownik projektu Grzegorz Owczarek

Celem prac realizowanych w ramach projektu badawczego rozwojowego było dostosowanie defektoskopowej metody termograficznej do oceny jakości materiałów i wyrobów kompozytowych stosowanych dla celów balistycznych, zarówno w ochronach osobistych (hełmy, tarcze kuloodporne, dodatkowe wkłady w kamizelkach, itp.), jak i opancerzeniach pojazdów oraz obiektów stałych. Wynikiem prowadzonych prac adaptacyjnych jest opracowanie procedury badawczej oraz zdefiniowanie rodzaju i poziomu parametrów fizycznych będących kryteriami tej oceny.
Jednym z najważniejszych parametrów świadczących o właściwościach ochronnych tych wyrobów jest ich odporność balistyczna. W celu jej oceny stosuje się standardowo, zdefiniowane w obowiązujących dokumentach normatywnych, niszczące i kosztowne badania balistyczne, które prowadzone są jedynie dla kilku sztuk wyrobów wytypowanych z danej partii. Nie można jednak wykluczyć, że stosując wyżej wymienioną metodykę badawczą, wśród wyrobów danej partii, a nie objętych badaniami, znajdują się takie, w których wystąpiły defekty strukturalne.
Aby ograniczyć możliwość popełnienia takiego błędu, proponuje się zastosowanie do oceny tego typu wyrobów dodatkowo technikę termografii aktywnej. Metoda defektoskopii termograficznej należy do metod nieniszczących, a zatem mogłaby być stosowana nawet do oceny wszystkich obiektów populacji, zarówno na etapie ich wytwarzania jak i w trakcie użytkowania. Należy podkreślić, że defektoskopowa metoda termograficzna nie może być alternatywą w stosunku do klasycznej metody balistycznej, ale jest dla niej uzupełniającą. Jej stosowanie niewątpliwie zmniejsza prawdopodobieństwo wprowadzenia do użytkowania wyrobów obarczonych wadami i defektami, które istotny sposób obniżają ich właściwości ochronne. Zastosowanie obu tych metod równocześnie umożliwia dokonywanie pełnej oceny badanych obiektów.

Rozwój produktów i urządzeń wysokiej techniki w zakresie budowy systemu pomiarowego do badań nieniszczących techniką termografii aktywnej
PW-004/ITE/02/2004 Projekt Badawczy Zamawiany ITE-PIB

Kierownik projektu Grzegorz Gralewicz

W wyniku prac badawczych realizowanych w ramach projektu opracowano:
1. Metodę badań nieniszczących z wykorzystaniem techniki termografii aktywnej.
2. Prototyp systemu badawczego do pomiaru parametrów termicznych i geometrycznych przy wykorzystaniu termografii aktywnej.
Rozszerzeniem zakresu wyniku końcowego zadania badawczego jest:
1. Model systemu pomiarowego termografii ultradźwiekowej.
Innymi efektami realizacji zadania badawczego są:
2. Uruchomienie projektu badawczo rozwojowego wspólnie z Instytutem Technologii Bezpieczeństwa Moratex dotyczącego przystosowania metody termografii aktywnej do oceny jakości kompozytowych materiałów balistycznych.
3. Publikacje (dwie) w Problemach Eksploatacji i prezentacja wyników na konferencji QIRT 2006, Padova Italy.

Projekt składał się z IV części, poniżej zamieszczono syntetyczny opis uzyskanych wyników.
Część I (etap 1): „Opracowanie metody wyznaczania parametrów cieplnych i geometrycznych struktur wielowarstwowych przy użyciu pobudzenia wieloczęstotliwościowego”.
W pierwszym etapie zadania badawczego opracowano metodę, która pozwala na wyznaczanie następujących parametrów cieplnych i geometrycznych struktur: ciepło właściwe cw [J/(kg∙K)], przewodność cieplna k [W/(mK)], dyfuzyjność cieplna α [m2/s], efuzyjność cieplna β [Ws1/2 /( m2K)], pojemność cieplna Cth [Jm-3K-1], rezystancja termiczna Rth [m2KW-1], grubość δ [m]. Wymienione parametry mają istotne znaczenie dla sposobu detekcji defektów materiałowych z wykorzystaniem promieniowania podczerwonego.
Część II (etap 2): „Opracowanie założeń i budowa interfejsu cyfrowego wraz z oprogramowaniem do kamery IR pozwalającego na przekazywanie obrazu termowizyjnego i danych pomiarowych w czasie rzeczywistym do komputera PC”.
W trakcie drugiego etapu zadania badawczego opracowano założenia i wykonano interfejs cyfrowy do kamery termalnej oraz testowano kolejne wersje oprogramowania Thermoscope. Aktualna wersja oprogramowania pozwala na przeprowadzenie analizy FFT (szybka transformata Fouriera) dla 1000 zarejestrowanych obrazów termalnych z minimalnym interwałem czasowym 4 ms (ograniczenie wynikające z parametrów kamery termalnej).
Część III (etap 3): „Opracowanie założeń i budowa generatora „fali cieplnej” generującego przebiegi synchroniczne fali elektromagnetycznej o szerokim zakresie częstotliwości zawierającej światło widzialne”.
Podczas realizacji prac trzeciego etapu zadania badawczego opracowano założenia i zbudowano ostatni element systemu pomiarowego – generator „fali cieplnej”. Określono parametry systemu pomiarowego: zakres pasma generowanych fal elektromagnetycznych: 500 – 1700 nm, zakres mocy generowanej wiązki: 360 – 1500 W, zakres widma analizy obrazu termowizyjnego: 3 – 5 µm, czułość analizy obrazu termowizyjnego: 0,1 C, regulacja kierunku generowanej wiązki zarówno w pionie jak i w poziomie, oddzielne oraz synchroniczne sterowanie 4 promiennikami podczerwieni.
Określono również rodzaje defektów materiałowych wykrywanych przy wykorzystaniu systemu pomiarowego: rozwarstwienia, pęknięcia, erozja powierzchni.
Część IV (etap 4): „Przeprowadzenie badań wybranych struktur materiałowych i/lub obiektów przemysłowych w celu weryfikacji poprawności działania systemu pomiarowego”
W celu przeprowadzenia badań przygotowano struktury modelowe (2 blachy stalowe i 1 blacha aluminiowa). Wyniki badań, dla wszystkich trzech modelowych struktur, umożliwiają detekcję granicy dwóch różnych materiałów. Wyniki te pozwalają również na zróżnicowanie grubości materiału na podstawie odczytu kąta fazowego. Średnie wartości kąta fazowego wskazują na granice zmian grubości materiałów, co pozwala na detekcję miejsc występowania niejednorodności materiałów. Pozostałe wyniki badań (blacha stalowa z nawierceniami) miały na celu zbadanie zależności kąta fazowego od głębokości nawiercenia oraz od średnicy nawiercenia. Wraz ze wzrostem głębokości nawiercenia wartość kąta fazowego rośnie. Natomiast wraz ze wzrostem średnicy nawiercenia (do 20 mm) wartości kąta fazowego również rosły. Dla małych głębokości (2-1 mm) wynik był nieczytelny, jak również dla średnicy nawiercenia 1mm. Wyniki badań ostatniej struktury modelowej (blacha aluminiowa z płaskownikami) przedstawiają zależności grubości struktury od wartości kąta fazowego. Ze wzrostem grubości wartość kąta fazowego rośnie. Przedstawione wyniki badań potwierdzają poprawność działania systemu pomiarowego.
Zakres wyniku końcowego zadania badawczego rozszerzono o prace badawcze nad wykorzystaniem fal dźwiękowych (ultradźwięki) jako impulsu „wymuszającego”. Zastosowano przetwornik piezoelektryczny zasilany falą w.cz. (np.: 30 kHz) i modulowaną wolnozmiennym przebiegiem o częstotliwości fm = 0,01-10 Hz. Lokalna zmiana temperatury na powierzchni badanej struktury jest funkcją okresową i zmienia się z częstotliwością fm. Zwiększone wydzielanie się ciepła w próbce wynika z pęknięć, rozwarstwień lub innych defektów materiałowych. Prace te doprowadziły do budowy modelu systemu pomiarowego termografii ultradźwiękowej.

Modelowanie zjawisk transportu ciepła w strukturach materiałów ochronnych z wykorzystaniem termografii aktywnej
III-28

Kierownik projektu Grzegorz Gralewicz

Materiały wielowarstwowe stosowane w strukturach ochronnych (m.in. materiał kompozytowy złożony z kilkunastu warstw tkaniny kewlarowej usztywnionej żywicą formaldehydową) posiadają strukturę niejednorodną i anizotropową. Składnikami tych materiałów mogą być metale i niemetale stosowane w różnych kombinacjach. Poprzez dobór odpowiednich składników można otrzymać materiał ochronny o wymaganych właściwościach, a przez to uzyskiwany może być np.: mniejszy ciężar właściwy, wyższa odporność na udary i lepsze pochłanianie energii.
Wymienione właściwości ulegają znacznej zmianie, gdy w strukturze materiału pojawiają się (już podczas procesu technologicznego oraz późniejszych etapach użytkowania) defekty w postaci rozwarstwień, pęcherzyków powietrza i pęknięć. Modelowanie zjawisk transportu ciepła w wielowarstwowych struktur materiałów ochronnych w czasie trwania procesów przejściowych (grzania lub chłodzenia) dostarczyło informacje o możliwości wykrywania wewnętrznych defektów, a także informacje o właściwościach cieplnych badanych materiałów. Ciepło w materiałach stałych rozchodzi się drogą dyfuzji, co silnie zależy od właściwości termicznych badanych struktur, więc odpowiedz termiczna na wymuszenie energetyczne również zależy od właściwości warstw wewnętrznych.
W ramach zadania badawczego został opracowany model termiczny struktury materiału wielowarstwowego, przeprowadzono symulacje oraz wykonano wstępne pomiary temperatury wielowarstwowego materiału ochronnego (materiału kompozytowego) przy zmiennych parametrach wejściowych układu (czasu trwania i mocy źródła wymuszenia energetycznego).
Uzyskane wyniki podczas symulacji numerycznych dla struktury wielowarstwowej z wprowadzonym defektem wewnętrznym (o zmiennych kształtach, wielkości i głębokości umieszczenia) pozwoliły na określenie parametrów do przeprowadzenia badań termograficznych. Przeprowadzono analizę rozkładu temperatury na powierzchni struktury w zależności od częstotliwości wymuszenia energetycznego oraz parametrów geometrycznych wtrącenia. Zaproponowany parametr CONTR pozwala na określenie różnic między wartością Temperatury/Amplitudy/Fazy wyznaczoną w centrum wtrącenia oraz w jego sąsiedztwie. Natomiast analiza parametru Cpf pozwoliła na znalezienie optymalnej częstotliwości dla detekcji określonego wtrącenia (defektu). Wyniki badań termograficznych potwierdziły częstotliwość wskazaną w modelowaniu komputerowym, jako częstotliwość, przy której możliwa jest lokalizacja defektów dla wybranego przypadku.
Symulacje numeryczne dla struktury dwuwarstwowej, pozwoliły na określenie możliwości oceny parametrów materiałowych badanej struktury (tj. pojemności cieplnej i rezystancji termicznej). Przyjęta postać modelowa struktury pozwala na łatwe i szybkie dopasowanie do zmierzonej wartości impedancji termicznej.
W ramach zadania badawczego zastosowano techniki termografii aktywnej (ze szczególnym uwzględnieniem termografii lock-in oraz impulsowej) do pomiaru właściwości termicznych oraz oceny jakościowej materiałów ochronnych.

Modelowanie zjawisk termicznych przepływu ciepła do lokalizacji defektów materiałowych
III-18

Kierownik projektu Grzegorz Gralewicz

Zadanie badawcze dotyczyło modelowania zjawisk termicznych przepływu ciepła przez struktury jedno- i wielowarstwowe w celu lokalizacji defektów materiałowych. Podczas realizacji zadania badawczego przeprowadzono komputerowe modelowania zjawisk termicznych przepływu ciepła przez struktury materiałowe. Opracowano następujące zagadnienia:
- różnicy fazowej pomiędzy obszarem jednorodnym, a obszarem z defektem (struktura wielowarstwowa), co pozwoliło na lokalizacje defektów (rozwarstwień warstw, szczelin powietrznych, korozji),
- rozkładu temperatury w objętości badanej struktury w celu określania wymiarów struktury,
- okresowo zmiennego warunku brzegowego przy założeniu jednego wymuszenia do potrzeb określenia parametrów technicznych i budowy generatora „fali cieplnej” wchodzącego w skład systemu pomiarowego techniką badań nieniszczących,
- zweryfikowano wyniki modelowania komputerowego,
- opracowano procedurę badań nieniszczących techniką „fali cieplnej”,
- przeprowadzono badania laboratoryjne struktur modelowych (połączenia spawane i nitowe, blacha z ogniskami korozji), elementu sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości (łącznik typu hak) oraz elementu obiektu pracującego w warunkach rzeczywistych (rura wymiennika piecowego PC2 instalacji przemysłowej),
- opracowano 4 publikacje dotyczące termografii pasywnej oraz publikacja z zakresu termografii aktywnej.

Prowadzone symulacje numeryczne wyżej wymienionych zagadnień dotyczyły wyznaczania parametrów termicznych (przewodności cieplnej, ciepła właściwego, stałej czasowej) oraz parametrów geometrycznych (wymiarów badanej struktury).
Na podstawie przeprowadzonych badań określono przydatność metody termografii aktywnej do wykrywania wewnętrznych defektów, pomiaru grubości warstw, a także przy określaniu właściwości cieplnych struktur materiałowych.
Wynikiem praktycznym zadania badawczego jest stanowisko do badań z wykorzystaniem techniki „fali cieplnej” wraz z dokumentacją techniczną. Pozwoliło to na wykonanie badań struktur modelowych (połączenia spawane i nitowe, blacha z ogniskami korozji) oraz obiektu pracującego w warunkach rzeczywistych (rura wymiennika piecowego PC2 instalacji przemysłowej) w celu weryfikacji wniosków z badań modelowych. W przypadku struktur modelowych określano jakość połączeń (lokalizacja wadliwych połączeń) oraz miejsca występowania ognisk korozji pod powierzchnią farby na blasze stalowej. Badania obiektu przemysłowego miały na celu detekcję obszaru pozbawionego osadu gromadzącego się po wewnętrznej stronie rury. Aplikacja ta stwarza możliwości określania stopnia nagromadzenia się osadu i wykluczeniu z instalacji przemysłowych pieców procesowych rur stanowiących zagrożenie.

Badanie wpływu stosowania osłon spawalniczych w aspekcie zaburzeń funkcji widzenia u spawaczy
III-6.05:

Kierownik projektu Grzegorz Owczarek

Na wielu stanowiskach spawalniczych osłony oczu, które są aktualnie produkowane, nie spełniają w sposób satysfakcjonujący oczekiwań spawaczy. Występują niekorzystne dla wzroku spawaczy zjawiska związane z wykonywaniem prac spawalniczych. Jak wykazano podczas realizacji zadania zależności takie występują w przypadku dużego stopnia narażenia (zdefiniowanego współczynnikiem, którego sposób wyznaczania opracowano dla potrzeb oceny narażenia spawaczy i prowadzonych analiz statystycznych) i występowaniem uczucia piasku pod powiekami, co jest charakterystycznym objawem tzw. „zespołu suchego oka”. W celu określenia wpływu stosowania osłon spawalniczych w aspekcie zaburzeń funkcji widzenia u spawaczy działania prowadzone w ramach niniejszego zadania podzielono na trzy główne kierunki, określane jako: 1) cześć medyczna; 2) cześć techniczna i 3) część edukacyjna. W części technicznej przeprowadzono badania natężenia promieniowania spawalniczego w obszarze osłon spawalniczych. Badania dotyczyły zakresu promieniowania, które jest określane, jako promieniowanie odpowiedzialne za wywołanie zaćmy (promieniowanie nadfioletowe z zakresu 315 – 400 nm). Wyniki tych badań (przedstawiono na rysunku 1) oraz opinie spawaczy pozwoliły również na skonstruowanie nowej osłony, która doskonale wypełnia lukę między stosowanymi do tej pory osłonami spawalniczymi i może być stosowana podczas spawania w warunkach specjalnych (np. pomieszczenia o niewielkiej kubaturze).

Rys. 1. Natężenie napromieniowania pasmem (315-400) nm dla wybranych osłon spawalniczych

W części medycznej prowadzono badania lekarskie spawaczy. Wyniki tych badań – prowadzone w zakresie szerszym niż obowiązujący – wykorzystano do analizy zależności między występowaniem wybranych dolegliwości a określonym wcześniej zagrożeniem. W części medycznej przeprowadzono i przeanalizowano – nieprowadzone wcześniej w takim zakresie w grupie zawodowej spawaczy – badania ankietowe dotyczące stanu zdrowia, rodzaju stosowanej osłony spawalniczej, rodzaju wykonywanych prac spawalniczych oraz występowania dolegliwości związanych z wykonywaniem prac spawalniczych. Analiza wyników badań lekarskich i ankietowych pozwoliła na opracowanie projektu nowej karty badania okulistycznego spawaczy. Jednym z bardzo ważnych elementów, jakie dodano do zakresu badań przedmiotowych spawaczy jest test Schirmera pozwalający na ocenę stabilności filmu łzowego. Wprowadzenie tego testu nie będzie miało wpływu na negatywną kwalifikację do zawodu spawacza, pozwoli jednak lekarzom na podjęcie działań z zakresu profilaktyki wzroku. Nowa karta zawiera również szereg pytań pozwalających na określenie korelacji między stanem zdrowia a wymiarem pracy, częstotliwością jej wykonywania oraz stażem pracy.  Wyniki działań prowadzonych prac wykazały, że, mimo, iż stan zdrowia spawaczy nie odbiega zasadniczo od przyjętych norm, rodzaj zastosowanej osłony spawalniczej ma wpływ na funkcje widzenia spawaczy oraz komfort wykonywanej pracy. Równolegle z działaniami opisanych powyżej, przeprowadzono szereg działań edukacyjnych polegających na prowadzeniu szkoleń dla spawaczy z zakresu bezpieczeństwa pracy.