|
|
MIĘDZYNARODOWA KARTA CHARAKTERYSTYKI ZAGROŻEŃ ZAWODOWYCH
DENTYSTA
|
Kto to jest dentysta?
Jest to lekarz specjalista, który zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem chorób zębów (stomatologia zachowawcza), przyzębia, dziąseł i błony śluzowej jamy ustnej (paradontologia), a także uzupełnianiem i odbudową za pomocą różnego rodzaju protez brakującego uzębienia (protetyka).
Jakie zagrożenia wiążą się z wykonywaniem tego zawodu?
- Dentyści narażeni są na chorobotwórcze mikroorganizmy, których źródłem jest kontakt z pacjentami.
- Dentyści mogą ulec poparzeniom (rąk, palców) w zetknięciu z gorącymi powierzchniami, wrzącą wodą, gorącą parą pochodzącą z autoklawów.
- Dentyści mogą ulec urazom spowodowanym zakłuciem, przecięciem, przekłuciem w wyniku kontaktu z igłami, ostrymi narzędziami, ostrymi krawędziami zębów, porcelany itp.
- Dentyści pracują w kontakcie ze szkodliwymi substancjami chemicznymi wchodzącymi w skład wypełnień (w tym amalgamat), środków czyszczących, leków, płynów dezynfekcyjnych i sterylizujących, środków anestezyjnych itp.
- Długie godziny pracy w wymuszonej pozycji ciała mogą być przyczyną zmęczenia i prowadzić do bólów pleców, ramion, rąk i nóg.
- Dentyści mogą cierpieć z powodu zapaleń skóry, których przyczyną jest częste mycie rąk w silnie działających preparatach dezynfekcyjnych.
- Dentyści mogą być narażeni na fizyczną przemoc i prawne roszczenia ze strony niezadowolonych pacjentów lub ich rodzin.
|
Czynniki środowiska pracy związane z wykonywanym zawodem oraz ich możliwe skutki dla zdrowia Czynniki mogące powodować wypadki
 | - Prąd elektryczny - możliwość porażenia w przypadku wadliwie działającego sprzętu elektrycznego
| 
| - Ostre narzędzia, krawędzie, igły - możliwość urazów w wyniku ukłucia, przecięcia, przekłucia
| | - Rozpuszczalniki zawarte w wypełnieniach i innych materiałach – możliwość zatrucia
| | - Gorące powierzchnie, wrząca woda, gorąca para wodna z autoklawów - możliwość poparzenia
| | - Unoszące się w powietrzu cząstki w czasie zabiegów dentystycznych m.in. w czasie wiercenia i polerowania zębów - możliwość urazów oczu
| | Czynniki fizyczne
 | - Nadmierny hałas, którego źródło stanowią wiertarki - możliwość uszkodzenia słuchu
| | - Ultradźwięki stosowane podczas usuwania kamienia nazębnego - możliwość różnych, negatywnych skutków zdrowotnych
| | - Promieniowanie ultrafioletowe stosowane do utwardzania polimerów – możliwość napromieniowania
|  | - Wibracje miejscowe pochodzące od trzymanych w ręku narzędzi – możliwość zespołu wibracyjnego
| | Czynniki chemiczne i pyły
 | - Substancje chemiczne takie jak preparaty wypełniające, rozpuszczalniki, detergenty, antyseptyki, leki - możliwość chorób skórnych
|  |
- Rękawice lateksowe i inne gumowe części urządzeń dentystycznych - możliwość uczulenia na lateks
|  | - Pary rozpuszczalników - możliwość podrażnienia błony śluzowej nosa i gardła, zapalenia skóry, zatok, oraz astmy oskrzelowej
|  | - Rtęć i inne metale wchodzące w skład materiałów dentystycznych - możliwość zatrucia
| | Czynniki biologiczne
 | - Mikroorganizmy chorobotwórcze pochodzące z płynów ustrojowych chorych lub będących nosicielami pacjentów, w tym wirus HIV i wirus WZW typu B oraz C - możliwość chorób zakaźnych w wyniku zakażenia
|  | Czynniki ergonomiczne, psychospołeczne i związane z organizacją pracy
 | - Wykonywanie czynności powtarzalnych - możliwość chorób z przeciążenia m.in. w obrębie nadgarstków
| | - Wielogodzinna praca w pozycji siedzącej lub stojącej - możliwość dolegliwości bólowych, głównie nóg i kolan wynikających z przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, a także powstania guzków krwawniczych i żylaków kończyn dolnych
| | - Różnego typu leki - możliwość uzależnienia w wyniku ułatwionego do nich dostępu
| | - Agresja ze strony niezadowolonych pacjentów - możliwość urazów
| | - Choroby zakaźne przenoszone drogą krwi, w tym AIDS - możliwość stresu psychicznego wobec groźby zakażenia
| |
Działania profilaktyczne
Informacje szczegółowe
| Synonimy | Lekarz dentysta, stomatolog. | |
Definicja i/lub opis zawodu
 | Diagnozuje i leczy choroby, urazy i zniekształcenia zębów i dziąseł oraz pozostałych struktur w obrębie jamy ustnej. Przeprowadza wywiad i badania próbując ustalić przyczynę zaistniałego stanu narzędzi dentystycznych i innych metod diagnostyki (np. zdjęć rtg). Czyści, wypełnia, usuwa i wstawia zęby używając wiertarki lub innych narzędzi ręcznych, materiałów dentystycznych, leków i narzędzi chirurgicznych. Leczy przy pomocy indywidualnie wykonanych aparatów ortodontycznych, wrodzone lub nabyte wady zębowo-szczękowe oraz ich skutki. Zapewnia prewencję chorób zębów i przyzębia jak np. fluorowanie i lakowanie, uczy pacjentów jak dbać o higienę jamy ustnej. | |
| Zawody pokrewne | Higienistka stomatologiczna, technik stomatologiczny, specjalista od paradontozy, chirurg szczękowy, ortodonta. | |
| Wykonywane czynności | Badanie, czyszczenie zębów, dezynfekowanie, diagnozowanie, ekstrahowanie, instruowanie, klamrowanie, klejenie, konsultowanie, konsultowanie ze specjalistami, lakowanie, leczenie, mieszanie składników, obsługiwanie urządzeń, odlewanie (wycisków), osłanianie, polerowanie, poprawianie wad zgryzu, powlekanie, powlekanie zębów, przecinanie dziąseł, przepisywanie leków, robienie injekcji, sterylizowanie, usuwanie kamienia nazębnego, tworzenie struktur zębowych, wiercenie, wstawianie zębów, implantów, wypełnianie, wzmacnianie, znieczulanie. | |
| Podstawowy stosowany sprzęt | Wiertła, szczotki, klamry, kleszcze, unity, wiertarki, szczypce, narzędzia ręczne, lusterka, autoklawy, ssaki, igły i strzykawki, urządzenia USG, środki ochrony indywidualnej m.in. fartuch, rękawice, okulary, osłony twarzy. | |
| Miejsca/obszary, gdzie zawód występuje powszechnie | Państwowe i prywatne kliniki stomatologiczne, gabinety prywatne, przychodnie stomatologiczne, gabinety w zakładach pracy, szkołach, na uczelniach, oddziały chirurgii szczękowej w szpitalach. |
Piśmiennictwo
 | - Rozporządzenie MPiPS z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. (t.j. Dz. U. 2003 nr 169 poz. 1650).
- Rozporządzenie MZiOS z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. (Dz. U. nr 69, poz.332).
- Rozporządzenie RM z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz. U. 1996 nr 114 poz. 545) ze zm. (Dz. U. 2002 nr 127 poz. 1092).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 grudnia 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. 2004 nr 265 poz. 2644)
- Informator - 'Środki ochrony indywidualnej'. INFOCHRON. Warszawa. CIOP 2000.
|
|
|
