Hałas w biurze a wydajność i motywacja pracowników

Hałas to jeden z podstawowych czynników uciążliwych, występujących na stanowiskach pracy biurowej (obok obciążeń układu mięśniowo-szkieletowego, obciążeń psychicznych, niewłaściwych warunków termicznych i oświetleniowych). Może mieć wpływ na możliwość skupienia uwagi, a przez to na wydajność pracowników.

Nie należy identyfikować hałasu jedynie z głośnymi dźwiękami To, jak odbieramy otaczające nas dźwięki, zależy również od:

• ich rodzaju,
• indywidualnej wrażliwości na hałas.

Skutki zdrowotne ekspozycji na hałas mogą być różnorakie: to nie tylko ubytek słuchu, hałas może również negatywnie wpływać na układ krążenia, układ pokarmowy, wewnątrzwydzielniczy i nerwowy. Może powodować przedwczesne starzenie się organizmu. Wyniki badań tych zależności dowodzą, że ekspozycja na hałas może przyczyniać się do przedwczesnego zakończenia aktywności zawodowej z powodu ogólnego stanu zdrowia. Przy poziomie hałasu 55-60 dB spada też motywacja do podejmowania trudnych zadań. ¹

Chociaż przeprowadzono wiele badań w celu oceny niekorzystnego wpływu hałasu na człowieka, to dotyczyły one głównie hałasu na dość wysokim poziomie. Wyniki obejmujące wpływ umiarkowanego poziomu hałasu na człowieka są rozbieżne ze względu na znaczne różnice w indywidualnej wrażliwości na hałas.

Sprawdź swoją wrażliwość na hałas

Aby ocenić indywidualną wrażliwość na hałas można skorzystać ze specjalnego kwestionariusza NoiSeQ - Noise-Sensitivity-Questionnaire, opracowanego przez dr. Martina Schütte z niemieckiego Federalnego Instytutu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (Bundesanstalt fuer Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin). Kwestionariusz wykorzystuje się najczęściej do badań naukowych, jednak może być użyteczny również wtedy, kiedy potrzebne jest dobranie miejsca pracy pod kątem indywidualnych preferencji pracowników w tym zakresie ².

Tym, na co najczęściej skarżą się pracownicy biurowi, jest nadmierny hałas wywoływany rozmowami współpracowników. Stanowi on źródło niezadowolenia ze środowiska pracy oraz obniżenia motywacji i wydajności. Około 70% badanych pracowników stwierdziło, że byliby bardziej produktywni, gdyby nie otaczający ich hałas. Dla 52% pracowników poziom hałasu w miejscu pracy był stresujący i powodował większe rozdrażnienie ³.

Optymalne warunki akustyczne do pracy umysłowej w biurze

W celu ograniczenia hałasu i jego uciążliwości w miejscu pracy biurowej należy zadbać o odpowiednią akustykę wnętrz przez:

• odpowiednie zaplanowanie układu funkcjonalnego biur, wykończenia i aranżację wnętrz,
• wypracowanie odpowiednich nawyków wśród pracowników.

Planując wygląd biura, należy pamiętać, by jego układ funkcjonalny wspierał dobre warunki akustyczne do pracy umysłowej W praktyce oznacza to określenie, jaką część czasu w ciągu dnia pracownicy poświęcają na pracę indywidualną, wymagającą koncentracji, a jaką na współpracę, spotkania, rozmowy i wszystkie inne czynności stanowiące źródło hałasu. Jest to punktem wyjścia do ustalenia zapotrzebowania na pomieszczenia i strefy ciche oraz miejsca do głośnych aktywności. Pozwala to w następnym kroku rozplanować przestrzeń i pogrupować stanowiska pracy tak, aby pracownicy mieli jak największy komfort pracy. Na etapie końcowym istotne jest także wykończenie wnętrz. Biura typu open space i pokoje kilkuosobowe, by zapewniać odpowiednie warunki akustyczne swoim użytkownikom, powinny charakteryzować się odpowiednim stopniem tłumienia dźwięku.

Nawyki i zachowania pracowników

Nawyki i zachowania pracowników mają ogromny wpływ na to, czy biuro będzie się charakteryzowało dobrym środowiskiem akustycznym, sprzyjającym pracy umysłowej. Nawet w najlepiej zaprojektowanym pod kątem akustyki pomieszczeniu pracy biurowej pracownicy będą przeszkadzać sobie nawzajem, jeśli nie będą korzystać prawidłowo z pomieszczeń pomocniczych, a podczas pracy w open space będą zachowywać się głośno. Technologia może także wspierać lub osłabiać dobre nawyki.

Lista zasad ułatwiających wspólne, dobre funkcjonowanie działa najlepiej, gdy jest przygotowana z aktywnym udziałem pracowników. Poniżej przykładowa etykieta akustyczna, którą można wdrożyć w biurze.

Kształtowanie dobrych warunków do pracy umysłowej, sprawnego przetwarzania informacji
i podejmowania decyzji wymaga kompleksowego podejścia ze strony pracodawcy, architekta
i specjalistów branżowych. Fizyczne środowisko pracy odgrywa ważną rolę, a dobra akustyka rolę kluczową, jeśli chcemy, by pracownicy chętnie przychodzili do biura i mogli efektywnie wykorzystać spędzony w nim czas.

Opracowano na podstawie broszury Hałas na stanowisku pracy biurowej. Poradnik dla pracodawców i pracowników, Kamińska J., Szubert M., Radosz J., Kapica Ł., CIOP-PIB, Warszawa 2022.

Więcej informacji:

	Hałas na stanowisku pracy biurowej, Kamińska J., Szubert M., Radosz J., Kapica Ł., CIOP-PIB, Warszawa 2022
	Jak zadbać o kondycję w pracy umysłowej, Kamińska J. Sumiańska S. Nowak K., CIOP-PIB, Warszawa 2019
	Uciążliwość hałasu tonalnego ze względu na możliwość realizacji przez pracownika jego podstawowych zadań, Radosz J, CIOP-PIB, Warszawa 2019