Artykuły

 

Przenoszenie sygnału przez ochronniki słuchu z regulowanym tłumieniem w obecności impulsu akustycznego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 8/2019 str. 21-23

dr inż. Rafał Młyński dr inż. Emil Kozłowski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Ochronniki słuchu z regulowanym tłumieniem są coraz częściej stosowane do ochrony słuchu osób narażonych na hałas impulsowy. Zaletą używania takiego rodzaju ochronników jest poprawa percepcji słyszenia sygnałów użytecznych w porównaniu z nausznikami pasywnymi. Jednakże, pomimo znaczących zalet ochronników z regulowanym tłumieniem, w trakcie ich stosowania można zaobserwować efekt „blokowania” przenoszenia dźwięku pod ochronniki słuchu (czyli ograniczania przenoszenia sygnału przez ochronniki słuchu) ,występujący bezpośrednio po pojawieniu się impulsu akustycznego.
W artykule przedstawiono analizę przenoszenia sygnału akustycznego pod ochronniki słuchu z regulowanym tłumieniem w sytuacji wystąpienia impulsu akustycznego. Analiza ta polegała na określeniu czasu trwania efektu „blokowania” przenoszenia dźwięku pod ochronniki słuchu oraz spadku poziomu ciśnienia akustycznego, wynikającego z tego efektu. W tym celu opracowano stanowisko badawcze składające się ze źródeł sygnału impulsowego i hałasu ustalonego oraz testera akustycznego (sztucznej głowy). Przeprowadzone badania wykazały, że czas trwania efektu ograniczania przenoszenia sygnału przez ochronnik słuchu podczas użytkowania ochronników z regulowanym tłumieniem może dochodzić do 1,2 s, a obniżenie wartości równoważnego poziomu ciśnienia akustycznego, wynikające z tego efektu, może przekraczać nawet 16 dB.



Akustyka ciszy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2019 str. 6-10

prof. dr hab. inż. Adam Lipowczan Główny Instytut Górnictwa, Centralny Instytut Ochrony Pracy

Tematyka większości konferencji naukowych, a także publikacji podejmujących problematykę hałasu koncentruje się  na poziomach ciśnienia akustycznego w przedziałach: szkodliwości (80-130 dB) i w mniejszym zakresie  uciążliwości (45-80 dB). W ostatnich dwóch latach podjęto wiele prac związanych z przedziałem komfortu akustycznego (poziomy 20-45 dB). W artykule scharakteryzowano znaczenie tego przedziału w kilku przekrojach: fizycznym, metrologicznym i prawnym. Przedstawiono także wybrane zagadnienia bardzo niskich poziomów ciśnienia akustycznego (poniżej 20 dB).



Ograniczenie narażenia górników na hałas poprzez usytuowanie stanowisk pracy obsługi przenośników taśmowych w wykonanych wnękach technologicznych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2019 str. 11-15

dr hab. Janusz Kompała Główny Instytut Górnictwa Katowice dr inż. RAFAŁ WIŚNIOWSKI Węglokoks Kraj Sp. z o.o. KWK „Bobrek – Piekary”

W artykule przedstawiono metodę ograniczenia narażenia na hałas na stanowiskach obsługi przenośników taśmowych poprzez usytuowanie stanowisk pracy w zaprojektowanych wnękach technologicznych. Rozwiązanie polega na zaprojektowaniu optymalnego usytuowania wnęki technologicznej, umożliwiającego realizację zadań produkcyjnych, przy uwzględnieniu zasad bezpieczeństwa pracy. Wymaganym warunkiem było jednoczesne uzyskanie wartości równoważnego poziomu dźwięku A LAeq poniżej wartości ustalonych normatywów higienicznych. Wyniki pomiarów, naniesione na schemat sytuacyjny wyrobisk górniczych, decydowały o lokalizacji projektowanego rozwiązania. Stanowiska pracy zostały wykonane w zaprojektowanych miejscach wyrobisk górniczych na zasadzie jednostronnego wlotu ze stropem oraz ścianką czołową i ściankami bocznymi. Dodatkowo dla poprawy klimatu akustycznego wnęki technologiczne zostały poddane adaptacji akustycznej poprzez zastosowanie materiału dźwiękochłonnego. Rozwiązanie zostało wdrożone w Węglokoks Kraj Sp. z o.o. KWK „Bobrek - Piekary”.

Uzyskane wyniki badań przed i po wprowadzeniu zaproponowanego rozwiązania potwierdzają skuteczność takiego podejścia. Poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego czasu pracy (LEX, 8h) został obniżony z 86,3 do 81,3 dB



Mobilne stanowisko do wizualizacji pola akustycznego wokół maszyn
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2019 str. 16-20

mgr inż. Grzegorz Szczepański dr inż. Leszek Morzyński dr inż. Dariusz Pleban Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Wizualizacja parametrów pola akustycznego to stosunkowo nowa metoda badawcza, która umożliwia zobrazowanie parametrów charakteryzujących pole akustyczne w konkretnych punktach przestrzeni w pobliżu maszyny. Obrazy uzyskane w ten sposób mogą mieć duże zastosowanie w analizie prototypowych urządzeń, budownictwie, a także w analizie pola akustycznego wokół maszyn przemysłowych. W artykule opisano sposób działania przykładowego, mobilnego stanowiska, wizualizującego pole akustyczne wokół maszyn. Omówiono również wyniki przeprowadzonych badań emisji hałasu na przykładzie zestawu głośnikowego i pompy próżniowej.



Warunki pracy w wybranych pomieszczeniach szpitala – wyniki badań pilotażowych hałasu, oświetlenia i mikroklimatu
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 12/2018 str. 17-21

dr inż. Bożena Smagowska dr hab. inż. Dariusz Pleban prof. nadzw. CIOP-PIB dr inż. Andrzej Sobolewski mgr inż. Andrzej Pawlak Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

W artykule zamieszczono ocenę trzech czynników fizycznych środowiska pracy, tj. hałasu, oświetlenia i mikroklimatu w wybranych pomieszczeniach szpitala. Pomieszczenia do badań zostały wytypowane we współpracy z pracownikami służby bhp. Pomiary wielkości charakteryzujących hałas, oświetlenie i mikroklimat przeprowadzono w sali operacyjnej oraz pomieszczeniach sterylizacji i patomorfologii. W tym celu zastosowano metody pomiarowe określone w normach.

Na podstawie wyników badań pilotażowych stwierdzono przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu w zakresie uciążliwości oraz konieczność poprawy natężenia oświetlenia w sali operacyjnej, pomieszczeniu sterylizacji oraz pracowni histologicznej. W odniesieniu do mikroklimatu w sali operacyjnej oraz pomieszczeniach sterylizacji spełnione są wymagania komfortu termicznego przy założeniu małej aktywności fizycznej pracowników, natomiast w pomieszczeniu patomorfologii istnieje konieczność zmian w zakresie tego czynnika.



Stanowisko badawcze CIOP-PIB do badań percepcji dźwięku przestrzennego z zastosowaniem techniki ambisonicznej
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2018 str. 24-27

mgr inż. Grzegorz Szczepański dr inż. Leszek Morzyński dr hab. inż. Dariusz Pleban, prof. nadzw. CIOP-PIB dr inż. Rafał Młyński Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

W warunkach środowiska pracy sygnały akustyczne mogą być źródłem informacji wpływającej na bezpieczeństwo pracowników. Możliwości percepcji dźwięków, słyszenia kierunkowego czy też orientacji przestrzennej osób w środowisku pracy zależą od szeregu czynników, takich jak właściwości akustyczne pomieszczeń pracy, hałas i jego parametry, ubytki słuchu, stosowanie ochron słuchu czy protez słuchu. Badanie wpływu tych czynników na wymienione możliwości (percepcja, słyszenie kierunkowe, orientacja) wymaga zastosowania dźwięku przestrzennego i ma istotne znaczenie dla tworzenia bezpiecznych warunków pracy.

W artykule przedstawiono podstawowe informacje na temat techniki ambisonicznej jako jednej z technik przetwarzania dźwięku przestrzennego. Scharakteryzowano wykonane w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy – Państwowym Instytucie Badawczym stanowisko laboratoryjne umożliwiające prowadzenie (z wykorzystaniem techniki ambisonicznej) badań percepcji dźwięków, słyszenia kierunkowego i orientacji przestrzennej osób.



Narażenie na hałas podczas meczu piłkarskiego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 6/2018 str. 8-11

mgr inż. Bartłomiej Kukulski inż. Kamil Piotrowski Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie

W artykule przedstawiono problem regulacji prawnych dotyczących hałasu na imprezach masowych, a także zaprezentowano wyniki badań hałasu występującego podczas meczu piłkarskiego. Badanie wykonano 22 października 2017 r. w Krakowie, gdzie odbyło się spotkanie między Wisłą Kraków a Legią Warszawa. Zarejestrowano zmiany wartości poziomu ciśnienia akustycznego w trakcie całego wydarzenia, a następnie przeanalizowano jego określone fragmenty. Pomiary wykonano w trzech punktach na terenie stadionu. Obliczone wartości parametrów LCpeak, LAFmax oraz LAeq porównano z wartościami dopuszczalnymi w środowisku pracy oraz dokonano analizy częstotliwościowej wybranych zdarzeń meczowych.



System aktywnej redukcji hałasu do zastosowania w hełmach strażackich – propozycja rozwiązania
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2018 str. 11-15

dr inż. Leszek Morzyński mgr inż. Grzegorz Szczepański Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

Akustyczny sygnał uprzywilejowania emitowany przez poruszający się pojazd uprzywilejowania ma za zadanie informować pozostałych uczestników ruchu drogowego o zbliżaniu się pojazdu uprzywilejowanego i konieczności ustąpienie mu pierwszeństwa przejazdu. Głównym sposobem zapewnienia słyszalności i rozpoznawalności sygnału uprzywilejowania przez uczestników ruchu drogowego przy nieznanych i zmiennych: hałasie ruchu ulicznego, izolacyjności akustycznej pojazdów oraz hałasie we wnętrzu pojazdu, jest emisja sygnału uprzywilejowania o jak najwyższym poziomie ciśnienia akustycznego. Poziom dźwięku A sygnału uprzywilejowania docierającego do wnętrza pojazdu uprzywilejowanego może przekraczać 90 dB, co oddziałuje niekorzystnie na narząd słuchu i sprawności psychofizyczne członków załogi, jak również znacząco utrudnia porozumiewanie się we wnętrzu pojazdu. W artykule przedstawiono koncepcję budowy i wyniki badań symulacyjnych systemu aktywnej redukcji sygnału uprzywilejowania do zastosowania w hełmach strażackich, który pozwoli ograniczyć narażenie załogi na ten sygnał oraz poprawić jakość komunikacji słownej w pojeździe uprzywilejowanym. System ten jest zintegrowany z układem generacji sygnału uprzywilejowania. W algorytmie sterowania systemu zastosowano filtry notch i algorytm adaptacji NLMS. Konstrukcję układu sterującego oparto na mikrokontrolerze z rodziny STM32F4.



System aktywnej redukcji hałasu przenikającego przez przegrody szklane, wykorzystujący algorytm rotacyjny
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2017 str. 21-25

dr inż. Leszek Morzyński Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

Jedną z funkcji przegród szklanych, powszechnie stosowanych m.in. w budownictwie, jest ograniczanie hałasu. Przegrody takie charakteryzują się jednak małą izolacyjnością akustyczną dla dźwięków o niskich częstotliwościach. W artykule przedstawiono koncepcję wielokanałowego systemu aktywnej redukcji hałasu, umożliwiającego redukcję hałasu niskoczęstotliwościowego przenikającego przez przegrodę szklaną. System bazuje na sieci neuronowej, której uczenie się realizuje zmodyfikowana wersja algorytmu wstecznej propagacji błędu wykorzystująca algorytm rotacyjny. Omówiono budowę i zasadę działania systemu, a także przedstawiono wyniki jego badań symulacyjnych.



Dwupłytowa struktura aktywna do ograniczania transmisji hałasu przez obudowy i przegrody dźwiękoizolacyjne
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2017 str. 24-28

dr inż. Leszek Morzyński dr inż. Tomasz Krukowicz Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

Obudowy dźwiękoizolacyjne są jednym z podstawowych środków technicznych, stosowanych powszechnie do ograniczania hałasu. Izolacyjność przegród pasywnych maleje jednak ze spadkiem częstotliwości dźwięku. Izolacyjność w zakresie niskich częstotliwości może być zwiększona poprzez zastosowanie aktywnych metod redukcji hałasu. W artykule przedstawiono budowę i zasadę działania dwupłytowej struktury aktywnej do ograniczania transmisji hałasu przez przegrody. Do sterowania przegrodą wykorzystano algorytm z ekstrapolacją sygnału błędu w oparciu o sygnały z przetworników drganiowych. Przedstawiono wyniki badań struktury na stanowisku laboratoryjnym.



Model systemu zdalnego monitoringu parametrów wibroakustycznych środowiska pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2017 str. 16-20

dr inż. Leszek Morzyński mgr inż. Grzegorz Szczepański Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

Szkodliwe czynniki wibroakustyczne, czyli hałas i drgania mechaniczne występują powszechnie w środowisku pracy, przyczyniając się do powstawania wywołanych nimi chorób zawodowych. Podejmowanie działań profilaktycznych chroniących pracowników przed nadmiernym narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne wymaga wiedzy na temat stanu zagrożenia tymi czynnikami w zakładzie pracy. Umożliwiać to mogą systemy monitorowania zagrożeń wibroakustycznych w środowisku pracy.

W artykule przedstawiono opracowany w CIOP-PIB model systemu, będący bezprzewodową siecią sensorową do monitorowania zagrożeń wibroakustycznych. Do zasilania układów pomiarowych sieci wykorzystano odnawialne źródła energii. Rozwiązanie takie zwiększa autonomiczność układów pomiarowych oraz zmniejsza koszty użytkowania systemu. W artykule opisano główne założenia i koncepcje systemu, omówiono budowę układu modelowego tego systemu oraz przedstawiono przykładowe wyniki pomiarów wykonanych przy jego użyciu. Zbiorcza prezentacji wyników w centrali odbierającej sygnały z kilku czy kilkunasty punktów pomiarowych będzie przedmiotem przyszłych publikacji.



Adaptacja akustyczna pomieszczeń biurowych z zastosowaniem dźwiękochłonnych sufitów podwieszanych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 2/2017 str. 20-24

dr inż. Witold Mikulski mgr inż. Izabela Warmiak Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

Praca w pomieszczeniach biurowych wymaga zapewnienia jak najmniejszego hałasu. Temu celowi służy czas pogłosu pomieszczenia równy 0,4-0,6 s. Aby uzyskać taki standard warunków akustycznych, pomieszczenia muszą mieć dużą chłonność akustyczną. Minimalna chłonność akustyczna pomieszczeń biurowych open space przypadająca na metr kwadratowy podłogi wynosi 1,1 m2. W artykule podano metodę obliczania chłonności akustycznej pomieszczeń wg polskiej normy PN-B-02151-4:2015. Podano przykład zastosowania w pomieszczeniu dwóch dźwiękochłonnych sufitów podwieszanych o różnych współczynnikach pochłaniania dźwięku α. Wyniki obliczeń chłonności akustycznej wykazały, że dopiero sufit dźwiękochłonny o współczynniku pochłaniania dźwięku 0,9 będzie wystarczający do uzyskania odpowiedniej chłonności akustycznej. Podana metoda powinna być wykorzystywana zawsze przy projektowaniu i modernizacji pomieszczeń biurowych.



Akustyka środowiska – stan obecny i perspektywy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2016 str. 7-9

prof. dr hab. inż. Adam Lipowczan Przewodniczący Komitetu Naukowego Noise Control 2016

W artykule przedstawiono stan obecny i perspektywy rozwoju wydzielonego i integralnego nurtu badawczego, jakim jest akustyka środowiska. Nurt ten ukształtował się po II wojnie światowej w następstwie rozwoju aparatury elektronicznej, umożliwiającej pomiarowe określenie wielkości opisujących fale i pola akustyczne. Początek rozwoju tego kierunku dała akustyka środowiska pracy, wiążąca oddziaływanie hałasów tego środowiska z reakcją organizmu narażonego pracownika. W dalszej kolejności uwzględniono wpływy zewnętrznego środowiska człowieka jako składnika ogólnego bilansu narażenia.

 Koncentracja badań na hałasach środowiska zewnętrznego powoduje pojawienie się nowych obszarów badań objętych pojęciem „akustyka ekologiczna”. W artykule postawiono tezę, że koncentracja badań na akustyce ekologicznej spowodowała znaczące wyhamowanie postępu w akustyce środowisku pracy, co jest źródłem znaczących strat ekonomicznych.



Zagrożenie hałasem w polskim górnictwie węgla kamiennego oraz metoda jego ograniczenia na wybranym stanowisku pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2016 str. 20-23

dr hab. Janusz Kompała prof. GIG Główny Instytut Górnictwa mgr inż. Rafał Wiśniowski Węglokoks Kraj Sp. z o.o. KWK „Bobrek – Piekary”

W 2014 r. w Polsce w warunkach zagrożenia hałasem pracowało 184,3 tys. osób, co stanowiło 54,3% ogólnej liczby pracowników zatrudnionych w warunkach zagrożenia czynnikami szkodliwymi środowiska pracy. Największą liczbę osób zatrudnionych w warunkach zagrożenia hałasem w sektorach polskiej gospodarki odnotowano w górnictwie węgla kamiennego oraz przetwórstwie przemysłowym. Współczynnik zachorowalności na choroby zawodowe w górnictwie był kilkanaście razy większy od pozostałych sekcji polskiej gospodarki i wyniósł 296 na 100 tys. pracujących.

W artykule poddano analizie rozmiar zagrożenia hałasem w polskim górnictwie oraz w KWK „Bobrek - Piekary” w aspekcie zawodowego uszkodzenia słuchu i liczby pracowników zatrudnionych w strefach szczególnego narażenia. Autorzy artykułu zaproponowali alternatywną metodę ograniczenia narażenia na hałas na stanowiskach obsługi przenośników układu transportu urobku, poprzez wykonanie wnęk technologicznych
i ich adaptację akustyczną. Wyniki badań przed i po wprowadzeniu zaproponowanych działań naprawczych potwierdzają skuteczność takiego podejścia.



Ocena hałasu na wybranych stanowiskach pracy pracowników umysłowych wiertni gazu z łupków
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2016 str. 24-27

mgr inż. Izabela Warmiak Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

W artykule porównano zagrożenie hałasem na terenie dwóch wiertni poszukiwawczych gazu z łupków. Uwzględniono stanowiska pracy kierowników wiertni, pracowników działu bhp i geologów. W związku z charakterem tych prac ocenę hałasu przeprowadzono ze względu na ochronę słuchu oraz  możliwość realizacji podstawowych zadań. Przedstawiono wyniki pomiarów i oceny hałasu, z których wynika, że hałas przekracza na jednej wiertni na stanowisku pracownika bhp poziomy dopuszczalne ze względu na ochronę słuchu. Na żadnym stanowisku nie ma przekroczeń poziomów dopuszczalnych hałasu ze względu na możliwość realizacji podstawowych zadań. Hałas na terenie wiertni II był średnio o 6-9 dB większy, niż na wiertni I. Na obu wiertniach występowały strefy, w których hałas przekraczał 85 dB.

Z badań wynika, że na wiertniach gazu z łupków nawet pracownicy wykonujący zadania koncepcyjne, jeśli  część czasu pracy pracują w strefach, w których hałas przekracza 85 dB, mogą być narażeni na utratę słuchu.



Ilościowe pomiary poziomów rzeczywistego tłumienia ochronników słuchu jako narzędzie do nauki ich poprawnego użytkowania
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2016 str. 28-31

dr inż. Paweł Górski 3M Poland mgr inż. Bartosz Kaczorowski 3M Wrocław

Problemy z poprawnym użytkowaniem ochronników słuchu znane są od wielu lat. Wyniki badań prowadzonych między innymi w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy – Państwowym Instytucie Badawczym wykazały, że tłumienie dźwięku nauszników przeciwhałasowych w warunkach rzeczywistych bywa nawet o kilkanaście decybeli niższe, niż tłumienie wynikające z badań laboratoryjnych. Oznacza to, że w niektórych przypadkach narażenie indywidualne na hałas może przekraczać wartości dopuszczalne. Nieprawidłowości te można ograniczyć przez wprowadzenie interaktywnego systemu szkoleń, w którym osoba szkolona będzie mogła samodzielnie ocenić swoje umiejętności. Takim rozwiązaniem są szkolenia prowadzone przy wykorzystaniu systemu 3M™ E-A-Rfit™ Dual-Ear Validation.



Wykorzystanie specjalistycznych aplikacji działających w przeglądarkach internetowych do wspomagania oceny narażenia na hałas i drgania mechaniczne
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2016 str. 36-39

dr inż. Grzegorz Makarewicz Politechnika Warszawska, Zakład Elektroakustyki, Instytut Radioelektroniki i Technik Multimedialnych

W artykule przedstawiono analizę możliwości wykorzystania uniwersalnych narzędzi programistycznych współpracujących z najnowszymi wersjami przeglądarek internetowych do wspomagania oceny środowiska pracy. Analizę zilustrowano przykładami trzech programów umożliwiających ocenę narażenia na hałas oraz drgania ogólne i miejscowe. Oprogramowanie jest kompatybilne z przyjętymi powszechnie standardami dotyczącymi możliwości przeglądarek internetowych. Dzięki temu może być uruchamiane na urządzeniach mobilnych niezależnie od zastosowanego systemu operacyjnego.



Identyfikacja dominujących źródeł hałasu na terenie wiertni gazu łupkowego za pomocą map rozkładu poziomu ciśnienia akustycznego
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2016 str. 13-17

dr inż. Witold Mikulski mgr inż. Izabela Warmiak Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

W ostatnich latach w Polsce prowadzi się prace poszukiwawczo-rozpoznawcze związane z pozyskiwaniem gazu z łupków. Artykuł dotyczy identyfikacji źródeł hałasu wiertni, z punktu widzenia ekspozycji na hałas pracowników pracujących na jej terenie. Jednym ze sposobów identyfikacji źródeł hałasu jest zastosowanie wyznaczonych metodą pomiarowo-obliczeniową map hałasu, wykonanych w pasmach częstotliwości.

Z map tych wynika, że silnik spalinowy napędzający prądnice do Top Drive jest na wiertniach największym źródłem hałasu w zakresie częstotliwości powyżej 500 Hz. Drugim co do wielkości emisji hałasu typem źródła są pompy płuczkowe, szczególnie w zakresie częstotliwości od 8 do 63 Hz. Trzecim istotnym źródłem hałasu są sita wibracyjne, szczególnie w zakresie częstotliwości od 8 do 63 Hz oraz w paśmie 4000 Hz. 



Wibroakustyczne zagrożenia środowiska
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2015 str. 10-12

prof. zw. dr hab. Czesław Cempel Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

W artykule omówiono podstawowe pojęcia z dziedziny nauki, którą jest wibroakustyka, między innymi charakteryzując hałas, infradźwięki i ultradźwięki. Odniesiono się do teorii zrównoważonego rozwoju w kontekście zagrożeń wibroakustycznych dla środowiska (w tym środowiska pracy człowieka), a następnie zdefiniowano, w jaki sposób należy pojmować systemowe podejście do tych zagrożeń, jak również jak prawidłowo dokonywać oceny ryzyka z nimi związanego i w jaki sposób je ograniczać.



System zdalnego monitorowania parametrów wibroakustycznych z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2015 str. 13-17

dr inż. Leszek Morzyński Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

Odnawialne źródła energii są coraz powszechniej stosowane we współczesnej technice do zasilania urządzeń elektronicznych. Zastosowanie odnawialnych źródeł energii pozwala na ograniczenie kosztów eksploatacyjnych urządzeń, wpływa pozytywnie na środowisko naturalne, a ponadto zapewnia konstruowanym urządzeniom większą autonomię. W artykule przedstawiono koncepcję systemu umożliwiającego monitoring parametrów wibroakustycznych środowiska pracy, w skład którego wchodzą urządzenia pomiarowe zasilane przy wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii. Przedstawiono i omówiono różne rodzaje odnawialnych źródeł energii oraz możliwości ich zastosowania w zaproponowanym systemie pomiarowym.



Dźwięk dzwonka w szkole – sygnał informacyjny i źródło hałasu. Wyniki badań własnych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2014 str. 12-15

inż. Izabela Jakubowska Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawione zostały wyniki badań dźwięku dzwonków szkolnych, traktowanych jako źródło hałasu. Badano także, czy dźwięk ten jest słyszalny na przerwach między lekcjami w szkole podstawowej. Badania wykonano w odniesieniu do dwóch wariantów: w pierwszym na korytarzu szkoły działały dwa identyczne dzwonki;  w drugim ­– tylko jeden z nich. Przyjęto dwa kryteria oceny: braku szkodliwości dźwięku dzwonka (tj. braku jego szkodliwego wpływu na ubytki słuchu ludzi) oraz słyszalności dzwonka w czasie przerwy między zajęciami. Oba kryteria dotyczą całego korytarza, gdzie przebywają uczniowie i nauczyciele.

Stwierdzono, że przy działających obu dzwonkach oraz przy działającym jednym dzwonku poziom dźwięku A nie przekraczał poziomów dopuszczalnych hałasu w środowisku pracy ze względu na ochronę słuchu. Kryterium słyszalności było spełnione na całym korytarzu tylko przy włączonych obu dzwonkach, natomiast przy jednym dzwonku nie było ono spełnione w części korytarza. Ponadto, przy jednym włączonym dzwonku występują dużo większe różnice w jego słyszalności na całym korytarzu, niż przy obu włączonych urządzeniach, co należy uznać za efekt niekorzystny.

Na podstawie badań można stwierdzić, że sytuacja, w której działają oba dzwonki na korytarzu jest lepsza niż w przypadku, gdy działa tylko jeden z nich.



Zagrożenie hałasem impulsowym wytwarzanym w przemyśle oraz podczas strzałów i eksplozji
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2012 str. 22-25

Dr Inż. Rafał Młyński Dr Hab. Inż. Jan Żera Mgr Inż. Emil Kozłowski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Hałas impulsowy jest zagrożeniem dla słuchu występującym na wielu stanowiskach pracy, najczęściej związanych z obróbką metali oraz w obecności wystrzałów bądź eksplozji. Należy mieć na uwadze, że w przypadku silnych impulsów istnieje możliwość spowodowania trwałego ubytku słuchu nawet po jednej ekspozycji. W artykule przedstawiono właściwości hałasu impulsowego wytwarzanego przez 37 źródeł hałasu typowych dla przemysłu i zastosowań militarnych. Obliczono też liczbę minut lub dopuszczalną liczbę strzałów/eksplozji, na jakie mógłby być eksponowany pracownik na określonym stanowisku pracy.



Ocena narażenia na hałas nauczycieli na przykładzie 3 szkół podstawowych w Warszawie
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 2/2012 str. 16-19

Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Dr Inż. Anna Kaczmarska Dr Inż. Witold Mikulski Mgr Inż. Jan Radosz Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Ocenę narażenia na hałas nauczycieli w szkołach podstawowych przeprowadzono na podstawie badań ankietowych, pomiarów hałasu na stanowiskach pracy nauczycieli oraz analizy danych statystycznych o zagrożeniach i chorobach zawodowych w sektorze edukacji. Badania wykazały, że hałas stanowi główny czynnik uciążliwy w środowisku szkolnym. Hałas w szkołach może być również czynnikiem szkodliwym. Wysokie poziomy hałasu rzędu 80-85 dB mierzone w korytarzach podczas przerw i w salach gimnastycznych mogą powodować ryzyko uszkodzenia słuchu uczniów i nauczycieli.



Hałas na stanowiskach obsługi infolinii - ocena narażenia oraz sposoby ograniczania
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2011 str. 22-25

Mgr Inż. Bożena Smagowska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W ostatnich latach wzrasta liczba nowych stanowisk pracy, m.in. obsługi infolinii – miejsc pracy, na których występują poważne, szkodliwe i uciążliwe czynniki środowiska pracy, m.in. hałas. W artykule przedstawiono wyniki pomiarów i oceny hałasu na stanowiskach pracy pracowników infolinii oraz podano zalecenia do jego ograniczenia. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdza się, że hałas na stanowiskach obsługi infolinii (podczas stosowania przez operatorów telefonicznych słuchawek nagłownych) może stanowić czynnik szkodliwy (powodujących ryzyko uszkodzenia słuchu) i czynnik uciążliwy utrudniający wykonywanie pracy i powodujący pozasłuchowe niekorzystne zmiany zdrowotne.



Elektroniczny sygnalizator przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu pod ochronnikami słuchu
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 12/2010 str. 19-21

Mgr Inż. Tomasz Krukowicz Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono przyczyny powstawania rozbieżności pomiędzy rzeczywistym a szacowanym na etapie doboru ochronników słuchu (przeprowadzanego wg obowiązujących norm) poziomem dźwięku określającym hałas, na jaki jest narażony ich użytkownik. Przedstawiono propozycję urządzenia wspierającego przeciwdziałanie nadmiernemu narażeniu na hałas osób stosujących nauszniki przeciwhałasowe. Urządzeniem tym jest elektroniczny układ sygnalizujący przekroczenie pod czaszami nausznika przeciwhałasowego dopuszczalnych wartości wielkości charakteryzujących hałas w środowisku pracy. Omówiono sposób działania tego układu oraz zalety i wady zastosowanych rozwiązań technicznych wyznaczających narażenie na hałas i wskazujących jego przekroczenie.


Walka z hałasem i drganiami
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2010 str. 6-11

Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Dr Inż. Dariusz Pleban Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Ochrona pracowników przed zagrożeniami powodowanymi hałasem i drganiami mechanicznymi (wibracjami) w środowisku pracy jest podstawowym celem badań prowadzonych przez Zakład Zagrożeń Wibroakustycznych CIOP-PIB. W ich wyniku powstały m.in. metody i unikatowe w kraju stanowiska do badań właściwości akustycznych i mechanicznych ochronników słuchu. Dzięki nim możliwe jest prowadzenie badań do oceny zgodności ochronników słuchu zgodnie z wymaganiami dyrektywy 89/686/EWG, a tym samym eliminowanie z polskiego rynku ochronników słuchu niespełniających tych wymagań. W Zakładzie powstały również nowe rozwiązania środków ochrony indywidualnej przed hałasem, m.in. model ochronnika słuchu z elektronicznym systemem aktywnej redukcji hałasu i łączności wewnętrznej, niezależne nauszniki przeciwhałasowe FASER N1 i nahełmowe FASER H1, nauszniki przeciwhałasowe z regulowanym tłumieniem FASER N1-E3. Przeprowadzono ocenę ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas i drgania mechaniczne na stanowiskach pracy w środkach komunikacji miejskiej, z wykorzystaniem dozymetrycznej metody badań. W zakresie nowych metod badania i oceny skuteczności ochronników słuchu opracowano stanowisko badawcze oraz procedury w języku Matlab do analizy przebiegów czasowych sygnałów akustycznych do badań skuteczności tłumienia hałasów impulsowych przez ochronniki słuchu, w tym wkładek przeciwhałasowych dla różnych geometrii przewodu słuchowego



Hałas na statkach - przepisy i praktyka
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2008 str. 5-9

Mgr Magdalena Kuśmirek-Ochrymiuk Centrum Techniki Okrętowej W Gdańsku

W artykule przedstawiono aktualny stan przepisów i międzynarodowych regulacji w aspekcie ograniczenia hałasu na statkach morskich. Wskazano charakterystyczne źródła hałasu, podstawowe sposoby jego redukcji, a także scharakteryzowano nowoczesne, wieloetapowe podejście do zagadnienia. Zwrócono uwagę na problemy pojawiające się podczas pomiarów akustycznych zgodnie z istniejącymi procedurami oraz na tendencje w dziedzinie akustyki okrętowej w kontekście zdrowia i komfortu człowieka.


Multimedialny System Monitorowania Hałasu
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2007 str. 8-11

Prof. Zw. Dr Hab. Inż. Andrzej Czyżewski, Mgr Inż. Józef Kotus, Prof. Dr Hab. Inż. Bożena Kostek, Mgr Inż. Maciej Szczodrak Politechnika Gdańska Katedra Systemów Multimedialnych

W artykule przedstawiono Multimedialny System Monitorowania Hałasu. Projekt jest sieciocentrycznym systemem dedykowanym monitorowaniu zagrożeń hałasem. Jego nadrzędnym celem jest zwiększenie skuteczności w zakresie profilaktyki chorób słuchu. Umożliwia pobieranie, gromadzenie, analizę i wizualizację danych dotyczących hałasu, pobieranych ze zdalnych urządzeń pomiarowych oraz elektronicznych ankiet dostępnych przez Internet. Ponadto w artykule przedstawiono autorską koncepcję psychoakustycznego dozymetru hałasowego. Dozymetr ten umożliwia wyznaczenie czasowego przesunięcia progu słyszenia podczas trwania ekspozycji na hałas. Możliwe jest dzięki temu ciągłe monitorowanie progu słyszenia osób przebywających w warunkach szkodliwego oddziaływania hałasu.


Hałas w budynkach - aktualizacja polskich norm
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2007 str. 16-19

Dr Inż. Marianna Mirowska Instytut Techniki Budowlanej, Zakład Akustyki

"W artykule przeanalizowano kierunki zmian polskich norm dotyczących pomiaru i oceny hałasu instalacyjnego w budynkach. Omówiono nowe metody pomiaru hałasu instalacyjnego zalecane w normach PN EN ISO 16032 (metoda dokładna) i PN EN ISO 10052 (metoda uproszczona). Zalecenia nowych norm europejskich porównano z zaleceniami norm dotychczas obowiązujących w Polsce. Przedstawiono propozycje metod oceny i dopuszczalnych poziomów hałasu w pomieszczeniach, zwłaszcza hałasu od urządzeń wyposażenia technicznego budynku, takich jak: wentylatory, klimatyzatory, pompy, transformatory, agregaty chłodnicze itp. do wprowadzenia w znowelizowanej normie PN-87/B-02151/02."


Kształtowanie świadomości narażenia na hałas - interaktywne narzędzie internetowe
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2007 str. 8-9

Etbin Tratnik Ministerstwo Pracy, Rodziny I Spraw Społecznych Republika Słowenii

Ministerstwo Pracy, Rodziny i Spraw Społecznych Republiki Słowenii opracowało narzędzie, którego celem jest poszerzanie świadomości dotyczącej narażenia na hałas. Narzędzie jest przeznaczone dla niefachowców, osób nie posiadających większej wiedzy o hałasie. Tematy obejmują informacje o hałasie, zagrożeniach w miejscu pracy, definicje istotnych parametrów hałasu, dane dotyczące interaktywnego miernika hałasu itd. Spopularyzowanie tego narzędzia ma na celu zwiększenie zainteresowania społecznego problemem ograniczania hałasu. Do prezentacji wykorzystano postać mima, który ułatwia zrozumienie tej tematyki m.in. przez. powiązanie tekstów z czynnościami fizycznymi, motywowanie użytkowników do interpretowania tekstów, a wreszcie wzmacnia efekt przez przedstawienie hałasu za pomocą jego przeciwieństwa, a mianowicie "niemej prezentacji". Z opisanym narzędziem można zapoznać się pod adresem: http://et2005.mddsz.gov.si/


Drgania i hałas w pojazdach drogowych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2007 str. 10-13

Dr Inż. Piotr Kowalski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono ocenę drgań mechanicznych i hałasu działających na kierowców różnych pojazdów drogowych. Oceny dokonano na podstawie wyników przeprowadzonych badań terenowych. Badania na wybranych stanowiskach pracy wykazały porównywalne narażenia pochodzące od drgań działających przez kończyny górne i od drgań działających w sposób ogólny. W większości przypadków zarejestrowane poziomy hałasu były poniżej wartości dopuszczalnej (NDN). Mimo że drgania jak i hałas nie przekraczały wartości dopuszczalnych, pracownicy uskarżali się na dolegliwości związane z działaniem czynników wibroakustycznych. Metody oceny podane w odpowiednich normach nie pozwalają przy określaniu ryzyka zawodowego na uwzględnienie łącznego oddziaływania drgań i hałasu występujących jednocześnie.


Metoda badania narażenia na hałas osób stosujących nauszniki przeciwhałasowe
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2006 str. 22-24

Mgr Inż. Emil Kozłowski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono założenia metody badań narażenia na hałas osób stosujących nauszniki przeciwhałasowe. Opisano nowy przyrząd pomiarowy zastosowany w badaniach. Pomiary wykonano na czterech hałaśliwych stanowiskach pracy. Badania wykazały duży wpływ kształtu głowy słuchacza, sposobu zakładania nausznika oraz kierunkowości pola na hałas docierający pod czaszę nausznika.


Strategia ochrony pracowników przed hałasem według nowych przepisów prawnych - europejskich i krajowych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2006 str. 4-7

Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Instytut Badań Edukacyjnych

"W artykule omówiono postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/10/WE w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa, dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (hałasem). Dyrektywa ta z dniem 15 lutego 2006 r. zastępuje dotychczasową dyrektywę hałasową 86/188/EWG. Zaprezentowano również wymagania polskich przepisów prawnych wdrażających dyrektywę 2003/10/WE."


Badania uciążliwości hałasu niskoczęstotliwościowego w pomieszczeniach do prac biurowych i koncepcyjnych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2006 str. 16-19

Dr Inż. Anna Kaczmarska, Dr Inż. Witold Mikulski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy, Dr Inż. Małgorzata Pawlaczyk-Łuszczyńska Instytut Medycyny Pracy Im. Prof. J. Nofera W Łodzi

W artykule przedstawiono wyniki badań analizy uciążliwości hałasu niskoczęstotliwościowego występującego na stanowiskach pracy zlokalizowanych w pomieszczeniach biurowych. W ramach badań przeprowadzono pomiary wielkości akustycznych charakteryzujących ten rodzaj hałasu oraz ankietę wśród osób zatrudnionych na tych stanowiskach.



Materiały inteligentne - zastosowanie w systemach aktywnej redukcji hałasu i drgań
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 12/2005 str. 15-19

Dr Inż. Grzegorz Makarewicz Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Materiały inteligentne znajdują coraz szersze zastosowanie jako elementy pomiarowe i wykonawcze w systemach aktywnej redukcji hałasu i drgań. W artykule przedstawiono podział oraz najważniejsze cechy materiałów inteligentnych. Opisano przykłady zastosowań tych materiałów do redukcji drgań i hałasu.


Badania wpływu nadmiernej ekspozycji na hałas niskoczęstotliwościowy - choroba wibroakustyczna
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2005 str. 4-7

Prof. Zw. Dr Hab. Inż. Zbigniew Engel, Dr Inż. Anna Kaczmarska, Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule omówiono takie pojęcia, jak wibroakustyczna terapia i choroba wibroakustyczna, która może być następstwem długotrwałej, znaczącej ekspozycji na hałas niskoczęstotliwościowy i infradźwięki. Przedstawiono kierunki aktualnych badań prowadzonych w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy - Państwowym Instytucie Badawczym w zakresie uciążliwości dźwięków o niskich częstotliwościach.


Ryzyko zawodowe związane z narażeniem na hałas na wybranych stanowiskach pracy w kopalniach surowców mineralnych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2005 str. 6-9

Doc. Dr Inż. Jacek Engel Techniczny Uniwersytet W Koszycach, Dr Inż. Krzysztof Kosała Akademia Górniczo-Hutnicza W Krakowie

W zakładach kopalni odkrywkowych występuje wiele źródeł hałasu związanych z eksploatacją surowca. W artykule pokazano wybrane badania akustyczne hałasu ciągłego emitowanego przez maszyny i urządzenia w trzech zakładach. Przeprowadzono ocenę ryzyka zawodowego dla stanowisk pracy przy najbardziej hałaśliwych urządzeniach w zakładach odkrywkowych, czyli kruszarkach.


Medyczne aspekty hałasu w środowisku pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 6/2005 str. 4-8

Prof. Zw. Dr Hab. N. Med. Jan Grzesik Instytut Medycyny Pracy I Zdrowia Środowiskowego

Zainteresowanie problemem hałasu wynika przede wszystkim ze znajomości konsekwencji jego oddziaływania na człowieka. W grę wchodzi uszkodzenie słuchu oraz ogólne zaburzenia zdrowia. WHO, a także instytucje Unii Europejskiej dostrzegają w hałasie jeden z głównych problemów zdrowia publicznego i środowiskowego. Największą grupę osób narażonych na uszkodzenie słuchu stanowią osoby pracujące. W artykule omówiono ekonomiczne aspekty rejestrowanych przypadków zawodowego uszkodzenia słuchu oraz udział pracodawcy w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym. Zwrócono również uwagę na nieporównywalność danych statystycznych pochodzących z różnych krajów i przyczyny tego zjawiska.


Ochronniki słuchu - przepisy, rozwiązania konstrukcyjne, metody doboru
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2005 str. 2-5

Dr Inż. Ewa Kotarbińska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono podstawy prawne dotyczące stosowania ochronników słuchu, zawarte w rozporządzeniach krajowych oraz w dyrektywie europejskiej. Omówiono konstrukcje klasycznych nauszników i wkładek przeciwhałasowych oraz nowoczesnych ochronników słuchu z układami elektronicznymi. Zdefiniowano wielkości charakteryzujące skuteczność działania ochronników słuchu oraz omówiono standardowe metody doboru ochronników słuchu do wielkości charakteryzujących hałas. Opisano wpływ przerw w stosowaniu ochronników słuchu na skuteczność ochrony.


Aktywna redukcja hałasu niskoczęstotliwościowego w dźwiękoizolacyjnych kabinach przemysłowych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2005 str. 4-7

Dr Inż. Leszek Morzyński Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule opisano system aktywnej redukcji hałasu w dźwiękoizolacyjnych kabinach przemysłowych. Przedstawione zostały trzy rozwiązania techniczne tego systemu. Pierwszym rozwiązaniem jest układ do tworzenia stref ciszy bazujący na dwóch głośnikach umieszczonych w narożnikach kabiny. Drugim rozwiązaniem jest aktywny ochronnik słuchu zbudowany na bazie lekkich słuchawek. Trzecim z przedstawionych rozwiązań jest aktywny zagłówek (dwa niewielkie głośniki umieszczone w górnej części oparcia fotela pracownika). W artykule przedstawiono i omówiono wyniki pomiarów skuteczności aktywnej redukcji hałasu z zastosowaniem każdego z tych trzech rozwiązań


Drgania i hałas na stanowiskach pracy w środkach komunikacji miejskiej - badania dozymetryczne
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2004 str. 12-15

Dr Inż. Jolanta Koton, Mgr. Inż. Artur Majewski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Z doniesień literaturowych, zwłaszcza ostatniego dziesięciolecia, wynika, że skojarzone działanie na organizm człowieka dwóch lub więcej szkodliwych i uciążliwych czynników środowiska pracy potęguje niekorzystne skutki działania każdego z nich występującego oddzielnie. Do stanowisk pracy, na których występują łącznie różne czynniki środowiska, należą niewątpliwie stanowiska obsługi wszelkiego rodzaju pojazdów, w tym pojazdów komunikacji miejskiej. W artykule przedstawiono wyniki badań jednoczesnej ekspozycji kierowców na drgania i hałas w autobusach miejskich, tramwajach i w metrze. Uzyskane wyniki porównano z wartościami kryterialnymi ustalonymi dla tych czynników ze względu na ochronę zdrowia w przepisach krajowych i w dyrektywach Unii Europejskiej.


Serwis internetowy poświęcony aktywnym metodom zwalczania hałasu
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2004 str. 26-27

Mgr. Inż. Paweł Górski, Dr Inż. Grzegorz Makarewicz, Mgr. Inż. Leszek Morzyński Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono opis serwisu internetowego (http://www.anc.pl/) dotyczącego aktywnych metod zwalczania hałasu. Serwis zawiera zarówno informacje teoretyczne jak i zastosowania praktyczne metod aktywnych. Przeznaczony jest dla szerokiego grona odbiorców zainteresowanych nowoczesnymi metodami zwalczania hałasu.


Ochrona przed hałasem w środowisku - stan zagadnienia w roku wstąpienia Polski do Unii Europejskiej
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2004 str. 9-13

Prof. Dr Hab. Inż. Zbigniew Witold Engel, Dr Inż. Wiktor Marek Zawieska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule przedstawiono rozwój ochrony środowiska przed hałasem w Polsce, stan zagrożenia hałasem komunalnym, przemysłowym, pochodzącym od ruchu drogowego, komunikacji lotniczej i kolejowej oraz metody zwalczania tego czynnika. Przedstawiono przepisy regulujące problemy hałasu w Polsce i w Unii Europejskiej, postulując potrzebę lepszej koordynacji działań i szerszej edukacji społeczeństwa w omawianej dziedzinie.


Ochrona przed hałasem i drganiami mechanicznymi w środowisku pracy - stan zagadnienia w roku wstąpienia Polski do Unii Europejskiej
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2004 str. 20-26

Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule omówiono stan narażenia na hałas i drgania mechaniczne w środowisku pracy w Polsce na podstawie danych: statystycznych dotyczących warunków pracy i chorób zawodowych, danych ankietowych z przeglądu warunków pracy w krajach przystępujących i kandydujących do UE przeprowadzonego w 2001 r. przez Europejską Fundację na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy oraz danych ankietowych i pomiarowych z przeglądu warunków pracy w przedsiębiorstwach wybranych sektorów szczególnie niebezpiecznych przeprowadzonego w 2003 r. przez CIOP-PIB. Przedstawiono także dotyczące tej problematyki polskie przepisy i normy oraz programy badawcze wdrażające do prawa i praktyki postanowienia dyrektyw i norm europejskich.


Normalizacja europejska w dziedzinie hałasu ze szczególnym uwzględnieniem maszyn i stanowisk pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2004 str. 27-32

Jean Jacques Krajowy Instytut Badawczy Bezpieczeństwa I Higieny Pracy (Inrs) Francja

W artykule przedstawiono najistotniejsze aspekty normalizacji w dziedzinie hałasu przemysłowego. Autor omawia europejską normalizację, która rozwinęła się w ciągu ostatnich 15 lat dzięki wdrożeniu tzw. nowego podejścia w zakresie uregulowań, które łączą dyrektywy Unii Europejskiej z normami europejskimi. Miało to wpływ na normalizację w dziedzinie hałasu wytwarzanego przez maszyny jako kluczowego aspektu bezpieczeństwa wyrobów.


Ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas na stanowiskach pracy w odlewniach żeliwa
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 5/2004 str. 33-36

Dr Inż Witold Mikulski, Mgr. Inż. Bożena Smagowska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

"W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy - Państwowym Instytucie Badawczym przeprowadzono badania i ocenę ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas w odlewniach żeliwa. Badaniami objęto pięć zakładów o wielkości produkcji od 1 do 14 tys. ton wyrobów rocznie i o różnym rodzaju wytwarzanego żeliwa. Badano hałas, w tym hałas infradźwiękowy, na stanowiskach pracy bezpośrednio związanych z produkcją wyrobów żeliwa, badaniami objęto łącznie siedemnaście typów stanowisk pracy. Stwierdzono przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu na trzynastu, a hałasu infradźwiękowego na pięciu typach stanowisk pracy."


Wymagania zasadnicze i procedury oceny zgodności urządzeń stosowanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2004 str. 23-24

Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Hałas jest jednym z najbardziej naglących problemów środowiskowych na terenach zabudowanych w Europie. Dyrektywa 2000/14/WE ustala ujednolicone wymagania dotyczące emisji hałasu urządzeń stosowanych na zewnątrz pomieszczeń w celu uniknięcia trudności w swobodnym wprowadzeniu tych urządzeń do obrotu w obszarze rynku wewnętrznego oraz w celu ochrony zdrowia i dobrego samopoczucia obywateli. W artykule przedstawiono najważniejsze postanowienia rozporządzenia ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej wdrażającego tę dyrektywę.


Ryzyko zawodowe związane z narażeniem na hałas na stanowiskach pracy przy młotach kuźniczych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 11/2003 str. 24-26

Mgr. Inż.. Anna Wawrzeńczyk-Zdżyłowska Zakład Mechaniczny Hts W Krakowie

Przedmiotem artykułu jest ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas na stanowiskach pracy przy młotach kuźniczych w kuźni zakładu mechanicznego. W konkluzji stwierdzono, że ryzyko zawodowe na tym stanowisku jest nieakceptowane i zalecono stosowanie odpowiednich ochronników słuchu.


Pomiary hałasu w pomieszczeniach biurowych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2003 str. 21-25

Dr Inż. Anna Kaczmarska, Dr Inż. Witold Mikulski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

"Uciążliwość hałasu w środowisku pracy można zdefiniować jako uczucie niezadowolenia wywołane hałasem. Hałas może być przyczyną braku koncentracji, zmieniać czujność pracownika oraz zmniejszać wydajność pracy. Praca umysłowa wymagająca koncentracji, zbieranie informacji, czy procesy analityczne wydają się być szczególnie wrażliwe na hałas. W artykule przedstawiono wyniki badań hałasu (w tym infradźwiękowego) na stanowiskach pracy biurowej, przeprowadzonych w instytutach badawczych, bibliotece, bankach i biurach w różnych okresach roku i dnia pracy. Uwzględniono dużą liczbę źródeł zewnętrznych, jak: system wentylacyjny, działalność w budynku biurowym, hałas uliczny."


Sygnalizacja akustyczna w pojazdach uprzywilejowanych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 7-8/2003 str. 26-28

Mgr. Inż. Paweł Górski Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule dokonano analizy istniejących w Polsce przepisów prawnych i norm dotyczących sygnałów ostrzegawczych pod kątem określenia wymagań jakie powinny spełniać sygnały ostrzegawcze pojazdów uprzywilejowanych w ruchu. Wyniki stanowią podstawę syntezy cech akustycznych sygnału ostrzegawczego zoptymalizowanego do zastosowania aktywnej redukcji hałasu wewnątrz pojazdów. Zastosowanie aktywnej redukcji ma na celu poprawę warunków pracy zespołów ratunkowych pojazdów uprzywilejowanych.


Wibroakustyka - jedna z dziedzin nauki XXI wieku
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2003 str. 10-12

Zbigniew Engel Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy Akademia Górniczo-Hutnicza

Autor omówił początki i rozwój wibroakustyki, zastosowanie energii wibroakustycznej, metody badań procesów wibroakustycznych oraz współczesne zadania tej dziedziny wiedzy.


Zastosowanie algorytmów genetycznych do aktywnej redukcji hałasu
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2003 str. 4-6

Dr Inż. Grzegorz Makarewicz, Dr Inż. Wiktor M. Zawieska Centralny Instytut Ochrony Pracy- Państwowy Instytut Badawczy

Algorytmy genetyczne, mimo że wywodzą się z nauk biologicznych znajdują coraz większe zastosowanie w różnych dziedzinach techniki. W artykule przedstawiono zasadę działania elementarnego algorytmu genetycznego oraz możliwości zastosowania algorytmów genetycznych do aktywnej redukcji hałasu.


Ocena ryzyka zawodowego wynikającego z narażenia na hałas w świetle przepisów europejskich i krajowych
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2002 str. 2-4

Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy

W artykule przedstawiono zasady i przykłady oszacowania ryzyka zawodowego wynikającego z narażenia na hałas.


System aktywnej redukcji hałasu o przebiegu okresowym
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2002 str. 5-6

Mgr. Paweł Górski, Dr Inż. Wiktor M. Zawieska Centralny Instytut Ochrony Pracy

"W pracy przedstawiono układ aktywnej redukcji hałasu (ARH), zoptymalizowany pod kątem redukcji hałasu wąskopasmowego. Układ opracowano na podstawie uniwersalnego kontrolera ARH, który wyposażono w algorytm wykorzystujący równoległe filtry wycinające i układ generacji sygnału. System przetestowano w warunkach laboratoryjnych i rzeczywistych przy redukcji hałasu transformatora energetycznego. Przeprowadzone badania potwierdziły przydatność opracowanego systemu do redukcji hałasów okresowych."


Ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas na niestacjonarnych stanowiskach pracy
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2002 str. 7-9

Dr Inż. Anna Kaczmarska, Mgr. Inż. Witold Mikulski, Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy

W warunkach przemysłowych na niestacjonarnych stanowiskach pracy narażenie na hałas zmienia się w cyklu rocznym i dlatego standardowe metody oceny narażenia (odniesienie do dnia lub tygodnia) nie pozwalają oszacować ryzyka zawodowego. W artykule podjęto próbę oszacowania ryzyka zawodowego narażenia na hałas słyszalny i infradźwiękowy w odniesieniu do roku, na przykładzie pracownika remontowego w elektrowni węglowej.


Charakterystyka stopnia zmienności ekspozycji na hałas rolnika indywidualnego - propozycje metodyczne
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2002 str. 19-21

Doc. Dr Hab. Leszek Solecki Instytut Medycyny Wsi Im. Witolda Chodżki

"Instytut Medycyny Wsi przeprowadził w 31 wybranych gospodarstwach indywidualnych pomiary hałasu emitowanego przez pojazdy i maszyny rolnicze, na który narażeni są rolnicy. W artykule przedstawiono wyniki tych badań oraz propozycje metodyczne dotyczące całorocznego monitoringu ekspozycji rolników na hałas."


Ograniczanie hałasu urządzeń sieci komputerowej
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2001 str. 20-23

Dr Inż. Anna Kaczmarska, Mgr. Inż. Witold Mikulski, Doc Dr Inż.Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy

W artykule omówiono wyniki badań hałasu emitowanego przez urządzenia sieci komputerowej tzw. szafy krosownicze (jedno z bardziej uciążliwych źródeł hałasu na stanowiskach pracy biurowej). Przedstawiono projekt zabezpieczeń przeciwhałasowych w postaci obudowy dźwiękochłonno-izolacyjnej z tłumikiem akustycznym. Wyniki pomiarów potwierdziły skuteczność wykonanych zabezpieczeń.


Niepewność wyznaczania poziomów mocy akustycznej źródeł hałasu
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 6/2001 str. 2-5

Mgr. Inż Witold Mikulski, Mgr. Inż. Piotr Tadzik Centralny Instytut Ochrony Pracy

Przedstawiono wyniki badań poziomu mocy akustycznej wzorcowego źródła dźwięku w róznych warunkach pomiarowych przy zastosowaniu metody technicznej o klasie dokładności 2 i metody orientacyjnej o klasie dokładności 3, w określonych normach PN-EN ISO 3744 oraz PN-EN ISO 3746. Porównano wartości odchylenia standardowego odtwarzalności poziomów mocy akustycznej uzyskanych w badaniach z podanymi w wymienionych normach.


Aktywny ochronnik słuchu z zewnętrznym układem zasilania
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/2001 str. 10-12

Mgr Inż. Paweł Górski, Mgr Inż. Leszek Morzyński Centralny Instytut Ochrony Pracy

"W artykule przedstawiono opis aktywnego ochronnika słuchu przystosowanego do stosowania na stacjonarnych stanowiskach pracy oraz Baze stacjonarnych stanowisk pracy. Konstrukcje aktywnego ochronnika słuchu zmodyfikowano wykonując moduł umożliwiaj1cy wykorzystanie dostepnego źródła zasilania na stanowisku pracy. Do modułu przeniesiono czeoea elementów elektronicznych z nauszników aktywnego ochronnika słuchu."


Hałas maszyn - znormalizowane metody wyznaczania poziomu ciśnienia akustycznego emisji
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 10/2000 str. 6-9

Dr Inż. Dariusz Pleban, Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy

W serii norm PN-EN ISO 11200 szczególnym dokumentem jest norma PN-EN ISO 11203, ponieważ nie wymaga bezpośrednio przeprowadzania żadnych badań w celu wyznaczenia poziomów ciśnienia akustycznego emisji na stanowisku pracy lub w innych określonych miejscach. Brak tego wymagania wynika z faktu, że norma ta opiera się na charakterystycznym założeniu: znana jest wartość poziomu mocy akustycznej maszyny, wyznaczona jedną z metod określonych w normach podstawowych EN ISO od 3741 do 3747, EN ISO 9614-1 lub EN ISO 9614-2 albo w procedurze badania hałasu, która jest zgodna z tymi podstawowymi normami. W związku z tym, podane w normie PN-EN ISO 11203 metody wyznaczania poziomów ciśnienia akustycznego emisji na podstawie poziomów mocy akustycznej pozwalają na uzyskanie: - poziomów z taką samą charakterystyką częstotliwościową i czasową lub w tych samych pasmach częstotliwości jak te, dla których wyznaczone zostały poziomy mocy akustycznej, - dokładności takiej samej, jak w przypadku metod stosowanych do wyznaczania poziomu mocy akustycznej. (...)


Hałas maszyn - znormalizowane metody wyznaczania poziomu ciśnienia akustycznego emisji
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 9/2000 str. 5-8

Dr Inż. Dariusz Pleban, Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy

Jak już powiedziano w pierwszej publikacji tej serii (patrz „Bezpieczeństwo Pracy” nr 1/2000) dyrektywa europejska 98/37/EC dotycząca bezpieczeństwa maszyn określa m.in. wielkości fizyczne emisji hałasu maszyn, które należy mierzyć i których wartość należy podać. Są to: poziom ciśnienia akustycznego emisji na stanowiskach pracy i poziom mocy akustycznej. Wybór wielkości zależy od wartości emisji. Metody wyznaczania tych wielkości określają normy europejskie zharmonizowane z wymienioną dyrektywą (obecnie wprowadzone do zbioru polskich norm metodą oficjalnego tłumaczenia). Metody wyznaczania poziomu mocy akustycznej maszyn (serie norm PN-EN ISO 3740 i PN-EN ISO 9614) zostały omówione w trzech kolejnych publikacjach (patrz „Bezpieczeństwo Pracy” nr 2,3 i 7-8/2000). W niniejszej publikacji przedstawimy analizę porównawczą znormalizowanych metod wyznaczania poziomów ciśnienia akustycznego emisji na stanowiskach pracy i w innych określonych miejscach w pobliżu maszyn, określonych w serii norm PN-EN ISO 11200.


Baza danych o materiałach, wyrobach i ustrojach przeznaczonych do ochrony przed hałasem i drganiami
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 4/2000 str. 2-6

Prof. Dr Hab. Inż. Jerzy Sadowski - Instytut Techniki Budowlanej Prof. Dr Hab. Inż. Zbigniew Engel Akademia Górniczo-Hutnicza Doc. Dr Inż. Danuta Augustyńska Centralny Instytut Ochrony Pracy Mgr Kazimierz Czyżewski Instytut Techniki Budowlanej

Powszechnie wiadomo, że zanieczyszczenie środowiska w Polsce hałasem i drganiami wykazuje tendencję silnie rosnącą. Hałas i drgania stają się coraz bardziej uciążliwe a często nawet szkodliwe dla ludzi zarówno w środowisku pracy, jak też zamieszkania i wypoczynku. Najczęściej ludzie narażeni są na działanie hałasu i drgań przez wiele godzin w czasie doby, a więc w domu, w czasie jazdy do pracy i powrotu z niej, w pracy, w miejscach wypoczynku i rekreacji. W badaniach ankietowych hałas jawi się jako uciążliwość klasyfikowana na jednym z pierwszych miejsc. Skutki oddziaływania hałasu w przemyśle w postaci głuchoty zawodowej i upośledzenia słuchu plasują się na pierwszych miejscach chorób zawodowych. (...)


Ochronniki słuchu
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 1/2000 str. 30-31

Dr Inż. Ewa Kotarbińska Mgr Inż. Janusz P. Mnich Centralny Instytut Ochrony Pracy

Czy nauszniki przeciwhałasowe zachowują swoje właściwości ochronne podczas eksploatacji? Według danych GUS, ponad 33% pracowników zatrudnionych w warunkach zagrożenia szkodliwymi czynnikami środowiska pracy jest narażonych na hałas przekraczający wartości dopuszczalne. Aby zmniejszyć znaczną liczbę przypadków głuchoty zawodowej, pracodawcy zobowiązani są do ograniczania hałasu w miejscu pracy. Nie zawsze jednak podejmowane przez nich działania techniczne, mające na celu obniżenie hałasu na stanowisku pracy są wystarczająco skuteczne. Jeśli pomimo wszystko w dalszym ciągu na stanowisku pracy występują przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu, pracownicy są wyposażani w ochronniki słuchu stanowiące najprostsze i natychmiastowe zabezpieczenie narządu słuchu przed szkodliwym działaniem hałasu (Kodeks pracy art. 2376; Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, rozdz. 5; Dz.U. nr 129, póz. 844). Zazwyczaj pracodawca, który jest zobowiązany zapewnić pracownikom środki ochrony indywidualnej o odpowiednich właściwościach ochronnych, nie jest w stanie ocenić, czy wcześniej magazynowane, następnie przez dłuższy czas stosowane przez pracownika (np. w zróżnicowanych warunkach klimatycznych) ochronniki słuchu nie utraciły wymaganych właściwości. (...)


Zintegrowane obudowy dźwiękochłonno-izolacyjne
"Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka" 3/1999 str. 2-8

Prof. Zw. Dr Hab. Inż. Zbigniew Engel Dr Inż. Jan Sikora Mgr Inż. Jadwiga Turkiewicz Akademia Górniczo-Hutnicza

W ograniczaniu nadmiernej hałaśliwości maszyn i urządzeń stosuje się cztery rodzaje obudów dźwiękochłonno-izolacyjnych: fragmentaryczne, częściowo zamknięte, całkowicie zamknięte i zintegrowane. Najczęściej stosowane są pierwsze trzy rodzaje obudów. Ich funkcja sprowadza się do ograniczenia hałasu emitowanego przez oryginalne korpusy maszyn i urządzeń, a także nie osłonięte węzły funkcjonalne maszyn. Obudowy takie stanowią więc w pewnym sensie drugi dodatkowy korpus maszyny. Najskuteczniejsze są obudowy całkowicie zamknięte, lecz można je stosować zasadniczo tylko wtedy, gdy maszyny nie wymagają bezpośredniej i ciągłej obsługi przez operatora. Najczęściej więc stosuje się całkowicie zamknięte obudowy agregatów pompowych, sprężarek, napędów maszyn itp. oraz w niektórych przypadkach maszyn realizujących procesy produkcyjne w sposób automatyczny (np. prasy automatyczne, automaty tokarskie). Obudowy te nie mają natomiast praktycznego zastosowania w ograniczaniu nadmiernej aktywności akustycznej takich maszyn, jak obrabiarki do metalu, obrabiarki do drewna, prasy, maszyny włókiennicze, kablowe czy obuwnicze. Tego typu maszyny mogą mieć (dotychczas rzadko stosowane) obudowy zintegrowane. Obudowy zintegrowane stanowią składową część korpusu hałaśliwej maszyny lub cały jej korpus odpowiednio opracowany pod względem akustycznym (zwiększenie izolacyjności akustycznej ścian korpusu oryginalnego). Na ogół rolę obudowy zintegrowanej spełnia wykonana z uwzględnieniem wymagań przeciwhałasowych zamknięta konstrukcja, stanowiąca element korpusu maszyny, osłaniająca albo newralgiczny węzeł funkcjonalny (np. narzędzie, zespół narzędzi skrawających lub wykonujących inne czynności technologiczne) przed wpływem warunków zewnętrznych, albo samego operatora pod kątem bezpieczeństwa pracy. Ten element korpusu maszyny jest zazwyczaj otwierany, podnoszony lub rozsuwany (ręcznie lub automatycznie), co umożliwia szybki i prosty dostęp. Zasada rozwiązania zintegrowanej obudowy dźwiękochłonno-izolacyjnej stwarza możliwość dokonywania modyfikacji w rozwiązaniach konstrukcyjnych korpusów maszyn w celu zwiększenia ich izolacyjności akustycznej. Elementy obudów zintegrowanych mogą mieć więc zastosowanie w projektowaniu korpusów nowych maszyn, charakteryzujących się obniżoną, do obowiązujących norm, aktywnością akustyczną. (...)


01 Portal wiedzy o BHP - Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Zobacz także