OŚWIETLENIE STANOWISK PRACY Oświetlenie jest to stosowanie światła (promieniowania widzialnego) w celu uwidocznienia miejsc, obiektów lub ich otoczenia. Oświetlenie decyduje nie tylko o tym, jak widzimy otoczenie, ale również jak się w nim czujemy. Celem oświetlenia jest stworzenie takiego środowiska świetlnego, aby znajdujący się w nim człowiek mógł wykonywać prace wzrokową w sposób bezpieczny i efektywny przy jednoczesnym występowaniu wygody widzenia. Oświetlenie jest fizycznym czynnikiem środowiska pracy i jest zaliczane jest do czynników uciążliwych. Wynika to faktu, że niewłaściwe oświetlenie stanowisk pracy prowadzi do nadmiernego zmęczenia narządu wzroku, dolegliwości wzroku, spadku wydajności pracy oraz może powodować pogłębienie wad wzroku. Czynnik ten występuje na każdym stanowisku pracy, dlatego pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia oświetlenia elektrycznego o parametrach zgodnych z polskimi normami, zgodnie z par 26 ust 2 Rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.(t.j.Dz. U. 2003 Nr 169 poz. 1650 ze zm.) . Dlatego istotnym jest aby zainstalowany system oświetleniowy spełniał wymagania zawarte w normie oświetleniowej PN-EN 12464-1:2004: Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach.                                                           Więcej...

Przepisy prawne		Książki		Artykuły

KSIĄŻKI i BROSZURY

OŚWIETLENIE STANOWISK PRACY
- A. Wolska, A. Pawlak

		Prawidłowe oświetlenie pomieszczeń i stanowisk pracy jest jednym z podstawowych wymagań higienicznych w środowisku pracy. Niespełnienie wymagań oświetleniowych, określonych w odpowiednich normach, prowadzi do nadmiernego obciążenia i dolegliwości na-rządu wzroku i obniżenia wydolności wzrokowej, a w konsekwencji do spadku wydajności pracy i zwiększenia ryzyka wypadków.W monografii przedstawiono podstawy prawne dotyczące zapewnienia odpowiedniego oświetlenia w miejscu pracy, podstawową wiedzę na temat związków między widzeniem a oświetleniem oraz parametrów oświetlenia wpływających na bezpieczeństwo i higienę pracy (natężenia oświetlenia oraz jego równomierności, olśnienia, zarówno bezpośredniego, jak i odbiciowego, a także migotania światła i efektów stroboskopowych), wskazano sposoby prawidłowego oświetlania stanowisk pracy stałych i ruchomych wraz z informacjami o źródłach światła i oprawach stosowanych do celów oświetleniowych. Przedstawiono także sposób podejścia do problemów związanych z nieodpowiednim oświetleniem oraz działania zmierzające do poprawy tego stanu, a tym samym do ograniczenia ryzyka zawodowego związanego z tym czynnikiem. Format: 17 x 24 cm - B5 Stron: 175 ISBN: 978-83-7373-031-1 Cena: 20,00 zł Rok wydania: 2007 Status: dostępny Dodaj do koszyka

OŚWIETLENIE OGÓLNE I MIEJSCOWE STANOWISK PRACY
- A. Pawlak,  A. Wolska

		Opracowanie przeznaczone dla pracodawców, osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i higienę pracy, projektantów i organizatorów stanowisk pracy, społecznych inspektorów pracy oraz organów nadzoru i kontroli. Ujmuje wiedzę z zakresu podstaw techniki oświetlania, a w szczególności zasad i sposobów oświetlenia ogólnego  i  miejscowego stanowisk pracy. Format: 16,5 x 23,5 cm - B5 Stron: 55 ISBN: 83-87354-58-9 Rok wydania: 1999 Nakład wyczerpany Pozycja dostępna w bibliotece CIOP-PIB

ZASADY BADANIA OŚWIETLENIA  NA  STANOWISKACH  PRACY
- A. Wolska

		W opracowaniu zawarto informacje niezbędne dla osób planujących wykonywanie lub wykonujących pomiary oświetlenia na stanowiskach pracy. Zarówno opis metod pomiaru parametrów oświetlenia elektrycznego dziennego zgodnie z obowiązującymi w Polsce normami, jak i przykłady wyznaczania na podstawie pomiarów poszczególnych parametrów oświetleniowych. Publikacja jest przeznaczona dla osób profesjonalnie związanych z pomiarami oświetlenia, osób  związanych z zagadnieniami bezpieczeństwa i higieny pracy, organizatorów stanowisk pracy, społecznych inspektorów pracy oraz organów nadzoru i kontroli. Format: 16,5 x 23,5 cm - B5 Stron: 56 ISBN: 83-87354-49-X Rok wydania: 2000 Nakład wyczerpany Pozycja dostępna w bibliotece CIOP-PIB

Najważniejsze uregulowania prawne

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 Akty uchylone, które zastąpił wskazany dokument: Dz. U. 2003 nr 121 poz. 1138 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów t.j. Dz. U. 2003 nr 169 poz. 1650 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy   ze zm.   - Dz.U. 2007 nr 49 poz. 330 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 marca 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy   - Dz.U. 2008 nr 108 poz. 690 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Dz.U. 2002 nr 169 poz. 1386 Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji   ze zm.   - Dz.U. 2004 nr 273 poz. 2703 ze zm. (2) Ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw   - Dz.U. 2005 nr 132 poz. 1110 Ustawa z dnia 17 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy o służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw   - Dz.U. 2006 nr 170 poz. 1217 Ustawa z dnia 24 sierpnia 2006 r. o państwowym zasobie kadrowym i wysokich stanowiskach państwowych   - Dz.U. 2008 nr 227 poz. 1505 Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej Dz. U. 2002 nr 75 poz. 690 Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie   ze zm.   - Dz. U. 2003 nr 33 poz. 270 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 lutego 2003 r. zmieniające Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie   - Dz. U. 2004 nr 109 poz. 1156 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniające Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie   - Dz.U. 2008 nr 201 poz. 1238 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie   - Dz.U. 2009 nr 56 poz. 461 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Uwagi: par. 1 pkt 33 wchodzi w życie z dniem 7 kwietnia 2009 r. Dz. U. 1998 nr 148 poz. 973 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe

NORMY TECHNICZNE DOTYCZĄCE OŚWIETLENIA PODSTAWOWEGO

1. PN-EN 124646-1:2004. Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach.


2. PN-71/E-02034 Oświetlenie elektryczne terenów budowy, przemysłowych, kolejowych, portowych oraz dworców i środków transportu publicznego


3. PN-84/E-02035 Urządzenia elektroenergetyczne. Oświetlenie elektryczne obiektów energetycznych.


4. PN-84/E-02033 Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym

1. PN-EN 50172:2005. Systemy awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego


2. PN-EN 1838:2005. Zastosowanie oświetlenia. Oświetlenie awaryjne


3. PN-EN 60598-2-22:2004. Oprawy oświetleniowe. Część 2-22: Wymagania szczegółowe. Oprawy oświetleniowe do oświetlenia awaryjnego


4. PN-G 02600: 1996. Ochrona pracy górnictwie. Oświetlenie podziemnych wyrobisk zakładów górniczych


5. PN-G 02601: 1999. Ochrona pracy górnictwie. Oświetlenie elektryczne powierzchni podziemnych zakładów górniczych. Podstawowe wymagania i badania

ARTYKUŁY

Zasady eksploatacji oświetlenia awaryjnego

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 7-8/2006, str. 24-27 mgr inż. Andrzej Pawlak Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W artykule omówiono rodzaje opraw oraz sposoby zasilania stosowane w systemach oświetlenia awaryjnego. Zwrócono również uwagę na wymóg prawny dotyczący przeprowadzania testów poprawności działania oraz wykonywania przeglądów technicznych i czynności konserwacyjnych wraz z prowadzeniem stosownego dziennika.

Oświetlenie awaryjne - wymagania

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 6/2006, str. 20-24 mgr inż. Andrzej Pawlak Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W celu zapobiegania nagłym zanikom oświetlenia elektrycznego w określonych obiektach konieczne jest stosowanie oświetlenia awaryjnego. W artykule przedstawiono wymagania zawarte w aktach prawnych oraz w najnowszych normach z tej dziedziny. Omówiono w sposób szczegółowy rodzaje i cele oświetlenia awaryjnego oraz zasady umieszczania opraw oświetlenia awaryjnego oraz znaków bezpieczeństwa.

Inteligentny system sterowania oświetleniem - przykłady rozwiązań i zastosowań

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 2/2006, str. 14 - 17 dr inż. AGNIESZKA WOLSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy - Panstwowy Instytut Badawczy

Inteligentny system sterowania oświetleniem to analogowy lub cyfrowy system sterowania, który dostosowuje poziom natężenia oświetlenia elektrycznego w rytm zmian poziomu światła dziennego dochodzącego do stanowiska pracy. Do podstawowych zalet przemawiających za stosowaniem inteligentnych systemów sterowania w oświetleniu należą: oszczędność energii, możliwość dostosowania pracy urządzeń elektrycznych do aktualnych potrzeb eksploatacyjnych, duża elastyczność systemów, realizacja odpowiedniego oświetlenia bez udziału człowieka, zwiększenie bezpieczeństwa i dostosowanie do potrzeb użytkownika. Podane w artykule przykłady systemów sterowania przemawiają jednoznacznie za wykorzystaniem inteligentnych systemów sterowania, a ich różnorodność pozwala na dopasowanie do indywidualnych wymagań określonych obiektów.

Problemy badania oświetlenia na stanowiskach pracy związane z wprowadzeniem nowej normy

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 11/2005, str. 11 - 13 dr inż. AGNIESZKA WOLSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawcay

Wprowadzenie nowej normy oświetleniowej PN-EN 12464-1: 2004: Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach spowodowało pojawienie się wielu problemów związanych zarówno z metodą wykonywania badań oświetlenia jak i przyjmowaniem odpowiednich wymagań oświetleniowych oraz interpretacją uzyskanych wyników pomiarów. Dlatego w artykule zasygnalizowano podstawowe problemy, co do których proponuje się pewne rozwiązania lub potrzebę ustalenia takich rozwiązań. Proponuje się również, aby w zakresie metody badań oświetlenia, tam gdzie jest to możliwe, kierować się zapisami zawartymi w PN-84/E-02033 Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym, przy uwzględnieniu dostosowania tej metody do nowych wymagań PN-EN.

Oświetlenie miejsc pracy we wnętrzach - stan prawny

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 10/2005, str. 10-11 dr inż. Agnieszka Wolska Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

Chociaż zgodnie z zapisem ustawy o normalizacji stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, to istnieje wiele takich przypadków, kiedy wymagania norm są obligatoryjne. Ma to miejsce, gdy Polskie Normy powołane są w przepisach prawnych, np. w rozporządzeniach. W świetle zapisów rozporządzenia o ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy oraz rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe wymagania normy PN-EN 12464-1: 2004: Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach są dla pracodawcy wymaganiami obligatoryjnymi. W artykule omówiono akty prawne, z których wynika obowiązek pracodawcy do zapewnienia oświetlenia stanowisk pracy o parametrach zgodnych z normami oświetleniowymi.

Nowy sposób oświetlenia stanowisk pracy z przedmiotami połyskliwymi

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 9/2005, str. 17-19 mgr inż. Andrzej Pawlak Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy dr inż. Krzysztof Zaremba Politechnika Białostocka, Katedra Promieniowania Optycznego

Z przedmiotami połyskliwymi spotykamy się na co dzień. Elementy połyskliwe występują także na stanowiskach pracy. Prawidłowe oświetlenie takich stanowisk jest bardzo trudne, ze względu na występowanie olśnienia odbiciowego. W artykule przedstawiono rezultaty pracy badawczej mającej na celu opracowanie takiego systemu oświetleniowego, który wyeliminowałby to zjawisko oraz wyniki z weryfikacji tego systemu na rzeczywistym stanowisku ręcznego montażu rastrów.

Oświetlenie miejsc pracy we wnętrzach - nowa norma oświetleniowa

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 10/2004, str. 6-10 mgr inż. Andrzej Pawlak Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy

W niniejszym artykule omówiono zakres nowej polskiej normy oświetleniowej, która jest tłumaczeniem normy europejskiej oraz wskazano na istotne różnice jakie ona wprowadza w stosunku do normy dotychczasowej.

Oświetlenie a wypadki przy pracy

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 9/2003, str. 13-15 dr inż. AGNIESZKA WOLSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawcay

Według danych statystycznych niedostateczne oúwietlenie jest w Polsce jednym z częstszych zagrożeń występujących na stanowiskach pracy i z każdym rokiem wzrasta o około 10%. Jednak w praktyce oświetlenie jest pomijane jako czynnik ryzyka oraz wypadków przy pracy. Analiza opisów wypadków przy pracy, których pośrednią przyczyną było niewłaściwe oświetlenie umożliwiła stworzenie czterech różnych modeli drzew zdarzeń i błędów. Wyniki badań wskazują, że oświetlenie powinno być uwzględnianie jako ważny czynnik przy analizie wypadków przy pracy.

Wybór systemu oświetleniowego na stanowiskach z komputerami

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka” 7-8/2001, str. 6-8 i 38 dr inż. AGNIESZKA WOLSKA Centralny Instytut Ochrony Pracy

Prawidłowe oświetlenie stanowisk pracy z komputerem może być realizowane przez różne systemy oświetleniowe. Jednak przy każdym z nich uzyskuje siÍ różny klimat świetlny w pomieszczeniu, który często decyduje o jego akceptacji przez użytkowników. Wybór systemu oświetleniowego powinien uwzględniać preferencje oświetleniowe użytkowników, które zależą od ich wieku, płci i doświadczenia przy pracy z komputerem.