|
|
Czynniki rakotwórcze i mutagenne - krajowe źródła informacji
|
W celu ułatwienia pracodawcom, służbom specjalistycznym, a także pracownikom, przestrzegania obowiązujących w Polsce przepisów prawnych, Międzyresortowa Komisja ds. NDS i NDN opublikowała w wydawnictwie CIOP-PIB pozycję pt. Czynniki szkodliwe w środowisku pracy - wartości dopuszczalne. W publikacji tej są zawarte m.in. wykazy najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, określone rozporządzeniem ministra właściwego do spraw pracy. W tych wykazach czynniki rakotwórcze dla ludzi zostały oznakowane symbolem (Rc), Podstawą tej klasyfikacji były kryteria wg IARC; kryteria wg Unii Europejskiej; rozporządzenie MZ w sprawie substancji chemicznych stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub życia; rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie prac wzbronionych kobietom i młodocianym.
W Instytucie Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi w Zakładzie Informacji Naukowej również opracowuje się materiały informacyjne dotyczące czynników rakotwórczych.
Są to:
- Wytyczne szacowania ryzyka zdrowotnego dla czynników rakotwórczych - ich zakres tematyczny dla poszczególnych czynników rakotwórczych
 obejmuje: dane dotyczące właściwości fizykochemicznych, występowanie, zastosowanie, narażenie, działanie biologiczne, drogi wchłaniania, toksyczność ostrą, toksyczność przewlekłą, działanie toksyczne na zwierzęta, dowody działania rakotwórczego, działanie rakotwórcze na ludzi, działanie rakotwórcze na zwierzęta, działanie mutagenne, działanie teratogenne, wpływ na rozrodczość, jakościową oceną rakotwórczości (w tym umiejscowienie nowotworu), ilościową ocenę rakotwórczości, normatywy higieniczne. Wytyczne mogą ułatwić pracodawcom i służbom nadzoru nad warunkami pracy identyfikację czynników rakotwórczych, jak również dokonanie ilościowej oceny szacowania ryzyka zdrowotnego pracowników mających kontakt z czynnikami rakotwórczymi.
- karty informacyjne Substancje rakotwórcze w środowisku pracy - karty informacyjne o substancjach rakotwórczych, które występują lub mogą występować w środowisku pracy. Karty są przeznaczone dla pracodawców, pracowników przemysłu i służb kontrolujących bezpieczeństwo warunków pracy. Zawierają one podstawowe informacje o właściwościach substancji, ich działaniu biologicznym, o zapobieganiu szkodliwemu działaniu na organizm człowieka oraz zagrożeniu pożarowemu i wybuchowemu, o udzielaniu pierwszej pomocy i profilaktyce medycznej. Karty opracowano na podstawie piśmiennictwa światowego oraz wykorzystano obowiązujące w Polsce akty prawne dotyczące najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. W części dotyczącej działania rakotwórczego podano ocenę dokonaną przez Grupę Roboczą IARC oraz informacje o zakwalifikowaniu w Polsce danej substancji do grupy substancji rakotwórczych lub prawdopodobnie rakotwórczych na podstawie odpowiednich aktów prawnych;
- monografie - dostarczające podstawowej i aktualnej wiedzy o chemicznych czynnikach rakotwórczych oraz podejrzanych o działanie rakotwórcze u ludzi, umożliwiającej orientację w zakresie rzeczywistych lub oczekiwanych skutków zdrowotnych ekspozycji zawodowej. Monografie udostępniają też wiedzę o środkach ograniczających ryzyko występowania niepomyślnych skutków zdrowotnych w wyniku kontaktu zawodowego z tymi substancjami. Opracowano m.in. monografie dla akrylonitrylu, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, chromu i niektórych jego związków, benzenu, benzydyny, 4-aminobifenylu, kadmu, formaldehydu, chloroformu, 2-naftyloaminy, berylu i jego związków;
- Czynniki rakotwórcze - publikacja zawierająca ok. 800 haseł - czynników, dla których dowód działania rakotwórczego oceniły międzynarodowe grupy ekspertów i upoważnione grupy specjalistów z krajów rozwiniętych gospodarczo. Publikacja obejmuje głównie czynniki związane ze środowiskiem pracy, ale uwzględnione zostały też inne, takie jak leki, niektóre terapie, substancje związane ze środowiskiem naturalnym, m.in. powstające w niektórych produktach spożywczych w wyniku ich przechowywania lub procesu obróbki, a także używki.
Podano wiele podstawowych informacji o czynnikach uznanych przez wymienionych ekspertów za rakotwórcze, prawdopodobnie rakotwórcze i przypuszczalnie rakotwórcze: nazwę (również w języku angielskim), synonimy i nazwy handlowe, numer identyfikacyjny Chemical Abstract Service (CAS), występowanie, postać, zastosowanie, normatywy higieniczne dla środowiska pracy (polskie i niektórych krajów), ocenę dowodu rakotwórczości wg IARC, Polski oraz krajów rozwiniętych gospodarczo, umiejscowienie lub rodzaj wywoływanych nowotworów.
Wydawnictwo zawiera indeks nazw i synonimów, indeks numerów CAS oraz indeks wymienionych w opracowaniu umiejscowień lub rodzajów nowotworów:
- broszura informacyjna Jak bezpieczniej pracować z substancjami rakotwórczymi - w przystępny sposób omówiono w niej podstawowe pojęcia związane z zawodowym narażeniem na kancerogeny oraz ogólne zasady dotyczące bezpiecznej pracy w kontakcie z substancjami rakotwórczymi. Przedstawiono także obowiązki pracodawcy wobec pracowników narażonych zawodowo na kancerogeny w świetle przepisów prawnych zgodnych z wymaganiami Konwencji nr 139 Międzynarodowej Organizacji Pracy. Broszurę uzupełniono załącznikiem obejmującym wykaz czynników rakotwórczych i prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi w warunkach narażenia zawodowego oraz branże, w których dany czynnik najczęściej występuje oraz jego najczęstsze zastosowanie. Opracowanie jest przeznaczone przede wszystkim dla pracowników mających zawodowy kontakt z czynnikami rakotwórczymi oraz dla pracodawców, związkowców i służb nadzoru sanitarnego;
 |
|
|
